తెలంగాణలో ఓటర్ల జాబితా ప్రత్యేక విస్తృత సవరణ (SIR): 2002 జాబితాతో మ్యాపింగ్, పూర్తి షెడ్యూల్ మరియు మార్గదర్శకాలు

YSR Praja News Telugu : రాష్ట్రంలో పారదర్శకమైన, తప్పుల్లేని ఓటర్ల జాబితాను రూపొందించే దిశగా కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం (ECI) కీలక అడుగు వేసింది. అందులో భాగంగా ‘ఓటర్ల జాబితా ప్రత్యేక విస్తృత సవరణ’ (స్పెషల్ ఇంటెన్సివ్ రివిజన్ – SIR) కార్యక్రమానికి గ్రీన్ సిగ్నల్ ఇస్తూ, పూర్తి షెడ్యూల్‌ను ప్రకటించింది. తొలి రెండు విడతల్లో బీహార్‌తో పాటు మరో ఆరు రాష్ట్రాల్లో ఈ ప్రక్రియను దిగ్విజయంగా పూర్తి చేసిన ఎన్నికల సంఘం, ఇప్పుడు మూడో విడత కింద తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ సహా మొత్తం 16 రాష్ట్రాలు, 3 కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాల్లో దీనిని అమలు చేయనుంది.

ఈ సవరణ ప్రక్రియకు అక్టోబర్ 1, 2026ను అర్హత తేదీగా (Qualifying Date) నిర్ణయించారు. అంటే ఆ సమయానికి 18 ఏళ్లు నిండే యువతీయువకులందరూ ఓటర్లుగా నమోదు చేసుకోవడానికి పూర్తి అర్హత పొందుతారు. దీనికి సంబంధించిన సమగ్ర వివరాలు, విధివిధానాలు ఈ విధంగా ఉన్నాయి.

రెండు దశాబ్దాల తర్వాత ‘సర్’ (SIR) ఎందుకు?

సాధారణంగా ప్రతి ఏటా జనవరిలో స్పెషల్ సమ్మరీ రివిజన్ (SSR) పేరుతో కొత్త ఓటర్ల జాబితా ప్రచురించడం ఆనవాయితీ. కానీ ఈ ‘సర్’ (SIR) ప్రక్రియ దానికి భిన్నమైనది. ఒకే వ్యక్తికి రెండు మూడు చోట్ల ఓట్లు ఉండటం (డూప్లికేట్ ఓట్లు), వలస వెళ్లిన వారి ఓట్లు, మరణించిన వారి పేర్లు ఇంకా జాబితాలో కొనసాగుతుండటం వంటి భారీ తప్పిదాలను శాశ్వతంగా ప్రక్షాళన చేయడమే ఈ స్పెషల్ ఇంటెన్సివ్ రివిజన్ ప్రధాన ఉద్దేశం. ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో చివరిసారిగా 2002లో ఈ తరహా సమగ్ర సవరణ జరిగింది. సుమారు రెండు దశాబ్దాల సుదీర్ఘ విరామం తర్వాత ఈ ఏడాది మళ్లీ చేపడుతున్నారు.

మ్యాపింగ్ ప్రక్రియ: 2002 జాబితాతో అనుసంధానం

ఈ కార్యక్రమంలో అత్యంత కీలకమైన అంశం “మ్యాపింగ్”. ప్రస్తుత ఓటర్ల జాబితాలో ఉన్న ప్రతి ఒక్కరి పేరును 2002 నాటి ఓటర్ల జాబితాతో అనుసంధానం చేస్తారు.

అంటే, ప్రస్తుత ఓటరు పేరు గానీ, వారి తల్లిదండ్రుల పేర్లు గానీ, లేదా తాత/అమ్మమ్మల పేర్లు గానీ 2002 జాబితాలో ఉన్నాయో లేదో నిర్ధారించుకుంటారు.

2002 జాబితా ప్రకారం తెలంగాణలో నాడు మొత్తం 2.25 కోట్ల మంది ఓటర్లు ఉన్నారు. ప్రస్తుత ఓటర్లలో కేవలం 60 శాతం మందికి మాత్రమే ఈ మ్యాపింగ్ పూర్తయినట్లు రాష్ట్ర ఎన్నికల ప్రధాన అధికారి (CEO) కార్యాలయ వర్గాలు తెలిపాయి.

ముఖ్యంగా హైదరాబాద్ వంటి మహానగరాలు, ఇతర పట్టణ ప్రాంతాల్లో ఈ మ్యాపింగ్ ప్రక్రియ పురోగతి చాలా తక్కువగా ఉంది. మ్యాపింగ్ జరగని ఓటర్లకు ఈ ‘సర్-2026’లో ఇబ్బందులు తప్పవు.

పౌరులు తమ వివరాలను స్థానిక బీఎల్‌ఓల వద్ద లేదా సీఈఓ అధికారిక వెబ్‌సైట్ (https://ceotelangana.nic.in), ఎన్నికల సంఘం వెబ్‌సైట్ (https://voters.eci.gov.in) ద్వారా సరిచూసుకోవచ్చు.

ఇంటింటి సర్వే మరియు నమోదు ప్రక్రియ

ఎన్నికల సంఘం మార్గదర్శకాల ప్రకారం, ఈ ప్రక్రియలో బూత్ స్థాయి అధికారులు (BLOs) కీలక పాత్ర పోషించనున్నారు.

ఇంటింటి సర్వే: జూన్ 25 నుంచి జూలై 24 వరకు బీఎల్‌ఓలు ప్రతి ఇంటికీ వెళ్లి ఎన్యూమరేషన్ ఫారాలను (రెండు ప్రతుల్లో) అందజేస్తారు.

ఫారం పూరింపు: ఓటర్లు తమ 2002 జాబితా లింక్ (తమ పేరు లేదా కుటుంబ సభ్యుల పేరు) వివరాలను ఇందులో నమోదు చేసి ఒక కాపీని బీఎల్‌ఓకు తిరిగి ఇవ్వాలి. రెండో కాపీని స్వీకరణ రశీదుగా ఓటరు వద్దే ఉంచుకోవాలి. ఈ ఫారం ఆన్‌లైన్‌లో కూడా డౌన్‌లోడ్ చేసుకోవచ్చు.

పత్రాలు అవసరం లేదు: ప్రాథమిక ఎన్యూమరేషన్ దశలో ఓటర్లు ఎలాంటి ధ్రువీకరణ పత్రాలు సమర్పించాల్సిన అవసరం లేదు.

పార్టీల సహకారం: ఈ ఇంటింటి సర్వే ప్రక్రియలో ఆయా రాజకీయ పార్టీలకు చెందిన బూత్ స్థాయి ఏజెంట్లు (BLA) కూడా బీఎల్‌ఓలకు సహకరించాలని ఈసీ సూచించింది.

రెండో అవకాశం: ఒకవేళ గడువులోగా ఫారం సమర్పించని వారు, జూలై 31 నుంచి ఆగస్టు 30 మధ్య కొత్త ఓటరు నమోదు కోసం ఫారం-6 ద్వారా దరఖాస్తు చేసుకోవచ్చు. నియోజకవర్గం లోపల/బయట నివాస మార్పు, తప్పుల సవరణ, కొత్త ఎపిక్ కార్డు, దివ్యాంగుల గుర్తింపు తదితర వాటికి ఫారం-8 ఉపయోగించి దరఖాస్తు చేసుకోవాలి.

అనుమానిత ఓటర్లకు నోటీసులు – విచారణ

పూర్తి వివరాలు ఇవ్వని ఓటర్లతో పాటు, 2002 జాబితాలో పేర్లు లేని లేదా వివరాలు సరిపోల్చలేని ఓటర్లకు జూలై 31 నుంచి సెప్టెంబర్ 28 మధ్య కాలంలో అధికారికంగా నోటీసులు జారీ చేస్తారు. నోటీసులు అందుకున్న ఓటర్లు నిర్దేశిత తేదీల్లో స్థానిక ఎలక్టోరల్ రిజిస్ట్రేషన్ ఆఫీసర్ (ERO) లేదా ఏఈఆర్ఓల వద్దకు స్వయంగా వెళ్లి విచారణకు హాజరు కావాలి. అక్కడ తమ అర్హతను నిరూపించుకునేందుకు ఈసీ సూచించిన ఆధారాలు చూపించాలి.

విచారణ సమయంలో ఆమోదయోగ్యమైన పత్రాలు

విచారణ సమయంలో ఓటర్లు కింద పేర్కొన్న పత్రాల్లో ఏదో ఒకదానిని కచ్చితంగా సమర్పించాల్సి ఉంటుంది:

కేంద్ర/రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు లేదా ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల్లో ఉద్యోగి లేదా పెన్షనర్‌కు జారీ చేసిన గుర్తింపు కార్డు లేదా పెన్షన్ పేమెంట్ ఆర్డర్.

01.07.1987కు ముందు ప్రభుత్వం, స్థానిక సంస్థలు, బ్యాంకులు, ఎల్ఐసీ, పోస్టాఫీస్ ద్వారా జారీ చేసిన గుర్తింపు పత్రాలు.

జనన ధ్రువీకరణ పత్రం (Birth Certificate).

పాస్‌పోర్ట్.

గుర్తింపు పొందిన బోర్డులు లేదా విశ్వవిద్యాలయాలు జారీ చేసిన విద్యా సంబంధిత సర్టిఫికెట్లు.

శాశ్వత నివాస ధ్రువీకరణ పత్రం (Permanent Domicile Certificate).

అటవీ హక్కుల గుర్తింపు సర్టిఫికెట్.

ఓబీసీ/ఎస్సీ/ఎస్టీ లేదా ఇతర కుల ధ్రువీకరణ పత్రం.

జాతీయ పౌరుల రిజిస్టర్ (NRC – అందుబాటులో ఉన్న చోట).

రాష్ట్ర లేదా స్థానిక సంస్థలు తయారు చేసిన అధికారిక కుటుంబ రిజిస్టర్.

ప్రభుత్వం జారీ చేసిన భూమి లేదా ఇంటి కేటాయింపు పత్రం.

ఆధార్ కార్డు (09.09.2025 నాటి ఈసీ మార్గదర్శకాలకు లోబడి మాత్రమే వర్తిస్తుంది).

అప్పీల్ చేసుకునే విధానం

విచారణ అనంతరం ఈఆర్వోలు లేదా ఏఈఆర్వోలు తీసుకున్న నిర్ణయం పట్ల ఓటరుకు అభ్యంతరం ఉంటే, చట్టపరంగా అప్పీల్ చేసుకునే అవకాశం కల్పించారు:

తొలి అప్పీల్: ప్రజాప్రాతినిధ్య చట్టం-1950 లోని సెక్షన్ 24(ఏ) కింద జిల్లా కలెక్టర్‌కు అప్పీల్ చేసుకోవచ్చు.

రెండో అప్పీల్: కలెక్టర్ తీసుకున్న నిర్ణయంతో కూడా సంతృప్తి చెందకపోతే, సెక్షన్ 24(బీ) మరియు రిజిస్ట్రేషన్ ఆఫ్ ఎలక్టర్స్ రూల్స్-1960 లోని 27వ నిబంధన ప్రకారం రాష్ట్ర ఎన్నికల ప్రధాన అధికారి (CEO)కి రెండో అప్పీల్ చేయవచ్చు.

ఎన్నికల సంఘం ప్రకటించిన పూర్తి షెడ్యూల్

ఓటర్ల జాబితా సవరణ కార్యక్రమం ప్రణాళికాబద్ధంగా సాగేందుకు కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం కింది తేదీలను ఖరారు చేసింది:

జూన్ 15 – జూన్ 24: దరఖాస్తుల స్వీకరణకు సన్నాహాలు, మెటీరియల్ ముద్రణ, సిబ్బందికి శిక్షణ.

జూన్ 25 – జూలై 24: బూత్ స్థాయి అధికారులు (బీఎల్‌ఓల) ద్వారా ఇంటింటి ఎన్యూమరేషన్ ప్రక్రియ.

జూలై 31: ‘సర్’ (SIR) ముసాయిదా (Draft) ఓటర్ల జాబితా ప్రచురణ.

జూలై 31 – ఆగస్టు 30: ముసాయిదా జాబితాపై అభ్యంతరాల స్వీకరణ, కొత్త ఓటర్లుగా నమోదుకు దరఖాస్తుల స్వీకరణ.

జూలై 31 – సెప్టెంబర్ 28: దరఖాస్తులు, అభ్యంతరాల పరిష్కారం, మ్యాపింగ్ కాని అనుమానిత ఓటర్లకు నోటీసుల జారీ, ఈఆర్వోల ఆధ్వర్యంలో విచారణ.

అక్టోబర్ 1, 2026: తుది (Final) ఓటర్ల జాబితా అధికారిక ప్రచురణ.

ముగింపు:

రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ప్రస్తుతం 3,39,20,705 మంది ఓటర్లు ఉండగా, ఈ బృహత్తర కార్యక్రమాన్ని 35,985 మంది బీఎల్‌ఓలు, 25,886 మంది బీఎల్‌ఏలు సమన్వయం చేయనున్నారు. పౌరులు తమ బాధ్యతగా ఈ ఎన్యూమరేషన్ ప్రక్రియలో పాల్గొని, 2002 జాబితాతో మ్యాపింగ్ పూర్తయ్యేలా చూసుకుంటే భవిష్యత్తులో ఓటు హక్కు గల్లంతయ్యే ప్రమాదం తప్పుతుంది. పారదర్శకమైన ప్రజాస్వామ్య నిర్మాణానికి ప్రతి పౌరుడూ సహకరించాలి.