YSR Praja News Telugu : దేశంలో రిజర్వేషన్ల వ్యవస్థపై చర్చ ఎప్పుడూ ఒక హాట్ టాపిక్. ఒక వర్గం రిజర్వేషన్లు తమ ప్రాథమిక హక్కు అని వాదిస్తుంటే, మరో వర్గం ఆర్థిక ప్రాతిపదికన మాత్రమే రిజర్వేషన్లు ఇవ్వాలని, లేదా ఒకసారి లబ్ధి పొందిన వారిని పక్కన పెట్టాలని కోరుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో భారత అత్యున్నత న్యాయస్థానం (Supreme Court) రిజర్వేషన్ల అమలుపై, ముఖ్యంగా వెనుకబడిన తరగతుల్లోని (OBC) ‘క్రీమీ లేయర్’ (Creamy Layer) విధానంపై కొన్ని సంచలన వ్యాఖ్యలు చేసింది. “తల్లిదండ్రులిద్దరూ ఐఏఎస్ (IAS) అధికారులైతే, సమాజంలో ఉన్నత స్థితిలో ఉంటే.. మళ్లీ వారి పిల్లలకు రిజర్వేషన్లు ఎందుకు?” అని సుప్రీంకోర్టు కీలక ప్రశ్న సంధించింది. ఈ వ్యాఖ్యలు ఇప్పుడు దేశవ్యాప్తంగా కొత్త చర్చకు దారితీశాయి.
సుప్రీంకోర్టు ధర్మాసనం ఏమందంటే?
జస్టిస్ బి.వి. నాగరత్న, జస్టిస్ ఉజ్జల్ భుయాన్లతో కూడిన సుప్రీంకోర్టు ధర్మాసనం ఓబీసీ క్రీమీ లేయర్కు సంబంధించిన ఒక పిటిషన్ను విచారిస్తున్న సందర్భంగా ఈ మౌఖిక వ్యాఖ్యలు చేసింది. ఈ సందర్భంగా జస్టిస్ బి.వి. నాగరత్న పలు ఆసక్తికరమైన, ఆలోచింపజేసే ప్రశ్నలు వేశారు:
సామాజిక పురోగతి (Social Mobility): “రిజర్వేషన్ల ద్వారా విద్యాపరంగా, ఆర్థికంగా సాధికారత సాధించిన కుటుంబాలు సామాజికంగా కూడా ఉన్నత స్థాయికి చేరుకుంటాయి. అలాంటప్పుడు మళ్లీ వారి పిల్లలకు రిజర్వేషన్లు కోరడం సరికాదు.”
వ్యవస్థ నుంచి బయటపడలేం: “తల్లిదండ్రులు ఇద్దరూ ఐఏఎస్ అధికారులై ప్రభుత్వ సర్వీసులో ఉంటే, వారు ఇప్పటికే అత్యుత్తమ స్థితిలో ఉన్నట్లు లెక్క. వారు చదువుకున్నారు, మంచి ఆదాయం పొందుతున్నారు. అయినా వారి పిల్లలకు కూడా రిజర్వేషన్లు ఇస్తూ పోతే, మనం ఈ రిజర్వేషన్ల వ్యవస్థ నుంచి ఎప్పటికీ బయటపడలేం.”
సమతుల్యత అవసరం: “నిజంగా అర్హులైన, అత్యంత వెనుకబడిన పేదలకు ఈ ప్రయోజనాలు అందకుండా పోతాయి. కాబట్టి సామాజిక హోదా మారిన తర్వాత రిజర్వేషన్ల నుంచి బయటపడేలా ఒక సమతుల్యత (Balance) పాటించాల్సిన అవసరం ఉంది” అని ఆమె స్పష్టం చేశారు.
అసలు ఈ వ్యాఖ్యలకు దారితీసిన కేసు ఏమిటి?
కర్ణాటకకు చెందిన ఒక అభ్యర్థి దాఖలు చేసిన పిటిషన్ ఈ చర్చకు మూలకారణం. ఆ అభ్యర్థి కురుబ (Kuruba) సామాజిక వర్గానికి చెందినవాడు (కర్ణాటకలో ఇది బీసీ కేటగిరీ-2A కిందకు వస్తుంది). అతను రిజర్వేషన్ కోటా కింద కర్ణాటక పవర్ ట్రాన్స్మిషన్ కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్ (KPTCL) లో అసిస్టెంట్ ఇంజనీర్ (ఎలక్ట్రికల్) పోస్టుకు ఎంపికయ్యాడు.
అయితే, జిల్లా కుల ధ్రువీకరణ కమిటీ అతనికి ‘క్యాస్ట్ వాలిడిటీ’ సర్టిఫికెట్ ఇవ్వడానికి నిరాకరించింది. కారణం.. అతని తల్లిదండ్రులు ఇద్దరూ రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు కావడం మరియు వారి కుటుంబ వార్షిక ఆదాయం దాదాపు రూ. 19.48 లక్షలు ఉండటమే. క్రీమీ లేయర్ పరిమితి (ప్రస్తుతం రూ. 8 లక్షలు) దాటిపోవడంతో అతనికి బీసీ రిజర్వేషన్ వర్తించదని అధికారులు తేల్చిచెప్పారు. దీనిపై అతను హైకోర్టును ఆశ్రయించగా, సింగిల్ బెంచ్ అతనికి అనుకూలంగా తీర్పునిచ్చినా, డివిజన్ బెంచ్ మాత్రం అధికారుల నిర్ణయాన్నే సమర్థించింది. ఈ తీర్పును సవాల్ చేస్తూ సదరు అభ్యర్థి సుప్రీంకోర్టుకు రాగా, ధర్మాసనం ఈ కీలక వ్యాఖ్యలు చేసింది.
క్రీమీ లేయర్ వర్సెస్ ఈడబ్ల్యూఎస్ (EWS)
విచారణ సందర్భంగా పిటిషనర్ తరఫు న్యాయవాది వాదిస్తూ.. క్రీమీ లేయర్ను కేవలం జీతం, ఆదాయం ఆధారంగా నిర్ణయించకూడదని, ఆర్థికంగా వెనుకబడిన వర్గాల (EWS) కోటాకు, ఓబీసీ క్రీమీ లేయర్కు వ్యత్యాసం ఉండాలని కోరారు. ఒకవేళ కేవలం ఆదాయమే ప్రాతిపదిక అయితే చిన్నపాటి ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు కూడా రిజర్వేషన్లు కోల్పోతారని వాదించారు.
దీనికి బదులిచ్చిన జస్టిస్ నాగరత్న.. “ఈడబ్ల్యూఎస్ (EWS) లో సామాజిక వెనుకబాటుతనం ఉండదు, కేవలం ఆర్థిక వెనుకబాటు మాత్రమే ఉంటుంది. కానీ ఓబీసీల్లో రిజర్వేషన్ల ద్వారా ఆర్థిక, విద్యా సాధికారత పొందిన తర్వాత వారి సామాజిక హోదా దానంతట అదే మారుతుంది కదా” అని కుండబద్దలు కొట్టారు.
ముగింపు
రిజర్వేషన్ల ముఖ్య ఉద్దేశం.. తరతరాలుగా అణచివేతకు గురైన వర్గాలను విద్యా, ఉద్యోగ రంగాల్లో సమాన స్థాయికి తీసుకురావడం. అయితే, ఆ ఫలాలు ఒకసారి అందుకుని ఆర్థికంగా, సామాజికంగా స్థిరపడిన కుటుంబాలే పదే పదే (తరతరాలుగా) రిజర్వేషన్లను అనుభవిస్తుంటే, అదే వర్గంలో అట్టడుగున ఉన్న అసలైన నిరుపేదలకు తీవ్ర అన్యాయం జరుగుతోందన్నది సుప్రీంకోర్టు ఆవేదన. 1992 నాటి చారిత్రాత్మక ఇంద్రసాహ్ని (మండల్ కమిషన్) కేసు తీర్పు ప్రకారం ఉన్నత వర్గాలను (క్రీమీ లేయర్ను) మినహాయించడం రాజ్యాంగబద్ధమేనని న్యాయస్థానం పరోక్షంగా గుర్తుచేసింది. ఈ కేసులో ప్రతివాదులకు నోటీసులు జారీ చేసిన సుప్రీంకోర్టు.. తదుపరి వెలువరించే తుది తీర్పు దేశ భవిష్యత్తు రిజర్వేషన్ల విధానంపై బలమైన ప్రభావాన్ని చూపే అవకాశం ఉంది.
