Trump Big Announcement on US-Iran Deal: ప్రపంచాన్ని ఆశ్చర్యపరిచిన శాంతి ఒప్పందం
YSR Praja News Telugu : అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ చేసిన తాజా ప్రకటన ప్రపంచ రాజకీయాల్లో మరోసారి చర్చనీయాంశంగా మారింది. అమెరికా – ఇరాన్ మధ్య నెలల తరబడి కొనసాగుతున్న ఉద్రిక్తతలకు ముగింపు పలికేలా ఇరు దేశాలు ఒక కీలక శాంతి ఒప్పందానికి చేరుకున్నాయని ట్రంప్ వెల్లడించారు. ఈ ఒప్పందానికి సంబంధించిన పూర్తి వివరాలను త్వరలో అధికారికంగా ప్రకటిస్తామని ఆయన తెలిపారు. దీంతో అంతర్జాతీయ రాజకీయాల్లో కొత్త పరిణామాలు చోటుచేసుకుంటున్నాయి.
గత కొంతకాలంగా అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య అణు కార్యక్రమం, ఆర్థిక ఆంక్షలు, మధ్యప్రాచ్య ప్రాంత భద్రత వంటి అంశాలపై తీవ్ర ఉద్రిక్త పరిస్థితులు నెలకొన్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో ఇరు దేశాల మధ్య జరిగిన చర్చలు ఫలించి, తాజాగా ఒక అవగాహన ఒప్పందం (ఎంఓయూ) కుదిరినట్లు ట్రంప్ పేర్కొన్నారు. ఈ ఒప్పందం ద్వారా శాశ్వత శాంతి కోసం చర్చలు కొనసాగించేందుకు 60 రోజుల కాలపరిమితిని నిర్ణయించినట్లు అంతర్జాతీయ మీడియా కథనాలు వెల్లడిస్తున్నాయి.
ప్రస్తుతం కుదిరిన ఒప్పందంలో ముఖ్యంగా ప్రపంచ చమురు రవాణాకు కీలకమైన హోర్ముజ్ జలసంధిని మళ్లీ పూర్తిస్థాయిలో తెరవడంపై ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టినట్లు తెలుస్తోంది. ఇరాన్ ఈ జలసంధిలో నౌకల రాకపోకలకు అనుమతి ఇవ్వనుండగా, అమెరికా కూడా ఇరాన్పై అమలు చేస్తున్న కొన్ని ఆంక్షల్లో సడలింపులు ఇవ్వడానికి సిద్ధంగా ఉన్నట్లు సమాచారం. దీని వల్ల ప్రపంచ మార్కెట్లలో చమురు ధరలు తగ్గే అవకాశం ఉందని ఆర్థిక నిపుణులు భావిస్తున్నారు.
అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్ మాట్లాడుతూ, “ఇది మధ్యప్రాచ్య ప్రాంతంలో శాంతి స్థాపనకు చారిత్రాత్మక ఒప్పందం. ఇరాన్ అణ్వాయుధాలను అభివృద్ధి చేయబోదని హామీ ఇచ్చింది. ప్రపంచానికి ఇది ఒక శుభపరిణామం” అని వ్యాఖ్యానించారు. త్వరలో జరిగే అధికారిక సమావేశంలో ఈ ఒప్పందంపై పూర్తి వివరాలు వెల్లడిస్తామని ఆయన స్పష్టం చేశారు.
అయితే ఈ ఒప్పందంపై ఇంకా కొన్ని కీలక అంశాలు పెండింగ్లో ఉన్నాయని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు. ముఖ్యంగా ఇరాన్ క్షిపణి కార్యక్రమం, మధ్యప్రాచ్యంలోని మిలీషియా గ్రూపులకు మద్దతు, లెబనాన్ ప్రాంతంలో కొనసాగుతున్న ఉద్రిక్తతలపై ఇంకా స్పష్టత రాలేదని అంటున్నారు. ఈ అంశాలపై భవిష్యత్ చర్చల్లో తుది నిర్ణయం తీసుకునే అవకాశం ఉంది.
ఇక ఈ ఒప్పందంపై ఇజ్రాయెల్ స్పందన కూడా ఆసక్తికరంగా మారింది. ఇజ్రాయెల్ ప్రభుత్వం ఈ చర్చల్లో ప్రత్యక్షంగా పాల్గొనలేదని, తమ భద్రతకు సంబంధించిన అంశాల్లో ఎలాంటి రాజీ ఉండదని స్పష్టం చేసింది. దీంతో భవిష్యత్తులో ఈ ఒప్పందం అమలుపై కొంత అనిశ్చితి నెలకొన్నట్లు రాజకీయ విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
ఇక ప్రపంచ ఆర్థిక రంగం మాత్రం ఈ వార్తను సానుకూలంగా స్వాగతించింది. ట్రంప్ ప్రకటన అనంతరం అంతర్జాతీయ స్టాక్ మార్కెట్లు లాభాల బాట పట్టాయి. మరోవైపు చమురు ధరలు తగ్గుముఖం పట్టాయి. హోర్ముజ్ జలసంధి తిరిగి పూర్తిస్థాయిలో తెరుచుకుంటే ప్రపంచ చమురు సరఫరా సాధారణ స్థితికి చేరుకుంటుందని మార్కెట్ వర్గాలు భావిస్తున్నాయి.
అయితే ఇరాన్ వద్ద ఇంకా హోర్ముజ్ జలసంధిని తిరిగి మూసివేసే సామర్థ్యం ఉందని అమెరికా నిఘా వర్గాలు హెచ్చరిస్తున్నాయి. శాంతి ఒప్పందం అమలులో ఇరు దేశాలు నిబద్ధతతో వ్యవహరిస్తేనే ప్రాంతీయ స్థిరత్వం సాధ్యమవుతుందని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
ప్రస్తుతం ప్రపంచ దేశాలన్నీ ఈ ఒప్పందంపై ఆసక్తిగా ఎదురుచూస్తున్నాయి. అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య శాంతి ఒప్పందం పూర్తిస్థాయిలో అమలైతే మధ్యప్రాచ్య ప్రాంతంలో యుద్ధ మేఘాలు తొలగిపోవడమే కాకుండా ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థకు కూడా భారీ ఊరట లభించే అవకాశం ఉంది. అయితే ఈ ఒప్పందం కేవలం ప్రకటనలకే పరిమితం కాకుండా, ఆచరణలో ఎంతవరకు విజయవంతమవుతుందనేదే ఇప్పుడు అంతర్జాతీయ రాజకీయాల్లో కీలక ప్రశ్నగా మారింది.
