దేశంలో త్వరలో ప్లాస్టిక్ కరెన్సీ నోట్లు: రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) కీలక ప్రకటన!

YSR Praja News Telugu : కాగితం కరెన్సీ నోట్లకు కాలం చెల్లనుందా? చిరిగిపోయిన, పాడైన నోట్ల సమస్యకు త్వరలో చెక్ పడనుందా? అంటే అవుననే అంటున్నాయి తాజా పరిణామాలు. భారతదేశంలో పాలిమర్ (ప్లాస్టిక్) కరెన్సీ నోట్లను ప్రవేశపెట్టే దిశగా రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) ఒక అడుగు ముందుకు వేసింది. త్వరలోనే ఈ సరికొత్త ప్లాస్టిక్ నోట్లు మార్కెట్లోకి వచ్చే అవకాశం ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది.

​ప్లాస్టిక్ కరెన్సీ అవసరం ఎందుకు?

​ప్రస్తుతం మనం వాడుతున్న కాగితం నోట్లు త్వరగా చిరిగిపోవడం, మురికిగా మారడం, లేదా రంగుసిరా అంటుకుని పాడైపోవడం వంటివి తరచుగా చూస్తుంటాం. ఈ సమస్యలకు పరిష్కారంగానే పాలిమర్ (Polymer) నోట్లను తీసుకురావాలని RBI భావిస్తోంది. ఈ కొత్త నోట్ల వల్ల అనేక ప్రయోజనాలు ఉన్నాయి:

  • అధిక మన్నిక (High Durability): కాగితం నోట్లతో పోలిస్తే పాలిమర్ నోట్ల జీవితకాలం చాలా ఎక్కువ. ఇవి సులభంగా చిరిగిపోవు, మడవడానికి అనుకూలంగా ఉంటాయి. ముఖ్యంగా నీరు పడినా లేదా పొరపాటున బట్టలతో పాటు ఉతికేసినా ఇవి పాడవ్వవు.
  • నకిలీలకు చెక్ (Anti-Counterfeiting): ప్లాస్టిక్ నోట్లలో అత్యాధునిక సెక్యూరిటీ ఫీచర్లను (Security Features) పొందుపరచడం సులభం. దీనివల్ల నకిలీ నోట్ల (Fake currency) చెలామణికి దాదాపుగా అడ్డుకట్ట వేయవచ్చు.
  • పరిశుభ్రత (Hygiene): కాగితం నోట్లపై మురికి, బ్యాక్టీరియా సులభంగా చేరుతాయి. కానీ పాలిమర్ నోట్లు మురికిని పీల్చుకోవు, కాబట్టి ఇవి చాలా పరిశుభ్రంగా ఉంటాయి. పర్యావరణపరంగా కూడా వీటిని రీసైకిల్ (Recycle) చేయడం సులభం.

​RBI ప్రణాళిక – ఎలా రానున్నాయి?

​ప్లాస్టిక్ కరెన్సీపై గత కొన్నేళ్లుగా అధ్యయనం చేస్తున్న భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్, వాటి సాధ్యాసాధ్యాలను పరిశీలిస్తోంది. తాజా సమాచారం ప్రకారం, ఈ ప్రక్రియ తుది దశకు చేరుకుందని తెలుస్తోంది.

  • ​ఒకేసారి పెద్ద నోట్లను కాకుండా, ముందుగా ప్రజలు ఎక్కువగా రోజువారీ లావాదేవీలకు ఉపయోగించే చిన్న విలువ కలిగిన నోట్లను (ఉదాహరణకు రూ. 10 లేదా రూ. 20) ప్లాస్టిక్ రూపంలో ప్రయోగాత్మకంగా విడుదల చేసే అవకాశం ఉందని ఆర్థిక నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు.
  • ​ఆ తర్వాత ప్రజల నుంచి వచ్చే స్పందన, ఎదురయ్యే ఇబ్బందులను బేరీజు వేసుకుని మిగతా నోట్లను కూడా దశలవారీగా ప్రవేశపెడతారు.

​ప్రపంచవ్యాప్తంగా పాలిమర్ నోట్లు

​ప్లాస్టిక్ కరెన్సీని వాడటం ప్రపంచానికి కొత్తేమీ కాదు.

  • ఆస్ట్రేలియా (Australia) తొలిసారిగా 1988లో పాలిమర్ నోట్లను విజయవంతంగా ప్రవేశపెట్టి మార్గదర్శకంగా నిలిచింది.
  • ​ఆ తర్వాత బ్రిటన్ (UK), కెనడా (Canada), న్యూజిలాండ్ తో పాటు దాదాపు 30కి పైగా దేశాలు ప్లాస్టిక్ కరెన్సీని తమ ఆర్థిక వ్యవస్థలో అంతర్భాగం చేసుకున్నాయి.

​భారతదేశంలో ప్లాస్టిక్ కరెన్సీ అందుబాటులోకి వస్తే సామాన్యులకు చిరిగిన నోట్ల బెడద తప్పుతుంది. అదే సమయంలో దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు నకిలీ నోట్ల ముప్పు కూడా తగ్గుతుంది. ఆర్బీఐ నుంచి దీనిపై అధికారిక మార్గదర్శకాలు త్వరలో వెలువడే అవకాశం ఉంది.