YSR Praja News Telugu : YSR ప్రజా న్యూస్ స్పెషల్ డెస్క్: ప్రపంచ పటంపై మరోసారి యుద్ధ మేఘాలు దట్టంగా కమ్ముకుంటున్నాయి. మధ్యప్రాచ్యంలో రగులుతున్న అగ్నిపర్వతం ఇప్పుడు నేరుగా అగ్రరాజ్యం అమెరికానే తాకింది. ఎవరూ ఊహించని విధంగా, అమెరికాకు ఏమాత్రం అంచనా దొరక్కుండా ఇరాన్ సంచలన దాడికి పాల్పడింది. తమ సరిహద్దులకు దాదాపు 4 వేల మైళ్ల (సుమారు 6,400 కిలోమీటర్లు) దూరంలో, హిందూ మహాసముద్రం నడిబొడ్డున ఉన్న అత్యంత సురక్షితమైన అమెరికా సైనిక స్థావరం ‘డియాగో గార్సియా’ (Diego Garcia) పై ఇరాన్ క్షిపణుల వర్షం కురిపించింది. ఈ ఒక్క ఘటనతో గ్లోబల్ జియో-పాలిటిక్స్ (భౌగోళిక రాజకీయాలు) ఒక్కసారిగా వేడెక్కాయి.
అసలు డియాగో గార్సియా ఎక్కడుంది? ఇరాన్ అక్కడి వరకు ఎలా చేరుకుంది? ఈ దాడితో అమెరికాకు ఇరాన్ ఇస్తున్న వార్నింగ్ ఏంటి? దీనివల్ల ప్రపంచంపై ఎలాంటి ప్రభావం పడబోతోంది? వంటి పూర్తి వివరాలు ఇప్పుడు చూద్దాం.
అసలేంటి ఈ డియాగో గార్సియా? ఎందుకంత ప్రత్యేకం?
హిందూ మహాసముద్రంలో భూమధ్యరేఖకు దక్షిణంగా ఉండే ఒక చిన్న పగడపు దీవి (Atoll) ఈ డియాగో గార్సియా. భౌగోళికంగా ఇది బ్రిటన్ (UK) ఆధీనంలో ఉన్నప్పటికీ, దశాబ్దాలుగా దీనిని అమెరికా తన ప్రధాన సైనిక, నావికా, మరియు వైమానిక స్థావరంగా ఉపయోగిస్తోంది.
వ్యూహాత్మక కేంద్రం: ఆసియా, ఆఫ్రికా, మరియు మధ్యప్రాచ్య దేశాలపై నిఘా పెట్టేందుకు అమెరికాకు ఇది ‘మాస్టర్ కంట్రోల్ రూమ్’ లాంటిది.
చారిత్రక ప్రాధాన్యం: గతంలో ఇరాక్ యుద్ధం (గల్ఫ్ వార్), ఆఫ్ఘనిస్తాన్లో తాలిబన్ల అణిచివేత వంటి కీలక ఆపరేషన్లకు అమెరికా తన బీ-52 (B-52) బాంబర్ విమానాలను ఇక్కడి నుంచే ప్రయోగించింది.
అత్యంత భద్రత: చుట్టూ వేలాది కిలోమీటర్ల మేర సముద్రం ఉండటం, అత్యధునిక రాడార్ వ్యవస్థలు ఉండటంతో ఇక్కడకి శత్రువులు చేరుకోవడం అసాధ్యం అని అమెరికా భావించేది. ఆ నమ్మకాన్ని ఇరాన్ ఇప్పుడు పటాపంచలు చేసింది.
4 వేల మైళ్ల దూరం… ఇరాన్ టార్గెట్ చేసింది ఎలా?
సాధారణంగా ఇరాన్ దాడులు ఇజ్రాయెల్ లేదా దానికి ఆనుకుని ఉన్న సిరియా, ఇరాక్, జోర్డాన్లలోని అమెరికా స్థావరాలకే పరిమితం అవుతాయని రక్షణ రంగ నిపుణులు అంచనా వేశారు. కానీ, ఏకంగా 4 వేల మైళ్ల దూరాన్ని ఛేదించడం వెనుక ఇరాన్ ప్రదర్శించిన సైనిక సంపత్తి అమెరికా రక్షణ వ్యవస్థలనే విస్మయానికి గురిచేసింది.
లాంగ్-రేంజ్ బాలిస్టిక్ క్షిపణులు: ఇరాన్ తన అమ్ములపొదిలోని అత్యంత రహస్యమైన, సుదూర లక్ష్యాలను ఛేదించగల ‘ఖోరామ్షహర్’ (Khorramshahr) లేదా దానికి అప్గ్రేడ్ చేసిన క్షిపణులను ఈ దాడికి వాడి ఉండొచ్చని తెలుస్తోంది.
సూసైడ్ డ్రోన్ల సమూహం: క్షిపణులతో పాటుగా, రాడార్లకు చిక్కకుండా సముద్ర మట్టానికి అతి తక్కువ ఎత్తులో ప్రయాణించగల వందలాది షాహెద్ (Shahed) సిరీస్ కామికాజే డ్రోన్లను కూడా ఇరాన్ ప్రయోగించినట్లు సమాచారం.
డిఫెన్స్ సిస్టమ్స్ ఫెయిల్?: అమెరికాకు చెందిన పేట్రియాట్, థాడ్ (THAAD) లాంటి క్షిపణి నిరోధక వ్యవస్థలు ఈ దాడిని ఎందుకు పూర్తిగా తిప్పికొట్టలేకపోయాయన్నది ఇప్పుడు పెంటగాన్లో పెద్ద చర్చనీయాంశంగా మారింది.
అగ్రరాజ్యానికి ఇరాన్ ఇస్తున్న వార్నింగ్ ఏంటి?
ఇజ్రాయెల్-హమాస్/హిజ్బుల్లా మధ్య జరుగుతున్న యుద్ధంలో అమెరికా పరోక్షంగా, ప్రత్యక్షంగా ఇజ్రాయెల్కు అండగా నిలుస్తోంది. ఇరాన్ అగ్రనేతలను టార్గెట్ చేస్తున్న ఇజ్రాయెల్కు అమెరికా ఆయుధాలు, ఇంటెలిజెన్స్ సమాచారం అందిస్తోందన్నది ఇరాన్ ప్రధాన ఆరోపణ.
రెడ్ లైన్ క్రాస్ చేశారు: “మా జోలికి వస్తే మీరెంత దూరంలో ఉన్నా వదిలిపెట్టం” అనే స్పష్టమైన సందేశాన్ని ఇరాన్ ఈ దాడి ద్వారా అమెరికా అధ్యక్షుడు, వైట్ హౌస్ కు పంపింది.
గల్ఫ్ దేశాలకు హెచ్చరిక: అమెరికాకు ఆశ్రయం ఇస్తున్న ఇతర గల్ఫ్ దేశాలకు కూడా ఇదొక పరోక్ష హెచ్చరిక. “అమెరికా సైనికులకే రక్షణ లేదు, వారికి సపోర్ట్ చేస్తే మీకూ అదే గతి పడుతుంది” అని ఇరాన్ చెప్పకనే చెప్పింది.
గ్లోబల్ ఇంపాక్ట్: ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై ఎలాంటి ప్రభావం పడబోతోంది?
ఈ దాడి కేవలం రెండు దేశాల మధ్య సమస్య కాదు. దీని ప్రకంపనలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా కనిపిస్తున్నాయి.
ముడిచమురు (Crude Oil) ధరల భగ్గు: హిందూ మహాసముద్రం, అరేబియా సముద్రం మీదుగా జరిగే గ్లోబల్ ట్రేడ్ (ముఖ్యంగా ఆయిల్ సప్లై) కు ఇప్పుడు తీవ్ర అంతరాయం కలగొచ్చు. దీనివల్ల పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు ఆకాశాన్ని తాకే ప్రమాదం ఉంది.
స్టాక్ మార్కెట్ల పతనం: యుద్ధ భయాలతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇన్వెస్టర్లు సురక్షిత పెట్టుబడుల (బంగారం) వైపు మళ్లుతున్నారు. దీంతో స్టాక్ మార్కెట్లు కుప్పకూలే అవకాశాలు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి.
మూడో ప్రపంచ యుద్ధం ముప్పు?: నాటో (NATO) దేశాలు అమెరికాకు మద్దతుగా వస్తే, రష్యా, చైనాలు ఇరాన్ వెనుక నిలబడితే… ఇది కచ్చితంగా ‘వరల్డ్ వార్ 3’ కు దారితీసే ప్రమాదం ఉందని అంతర్జాతీయ విశ్లేషకులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
ముగింపు:
డియాగో గార్సియాపై దాడితో ఇరాన్ ఒక ‘పండోరా బాక్స్’ తెరిచింది. ప్రాణ, ఆస్తి నష్టాలపై అమెరికా ఇంకా అధికారికంగా పూర్తి వివరాలు వెల్లడించలేదు. అగ్రరాజ్యం తన సైనిక స్థావరంపై జరిగిన ఈ దాడిని ఏమాత్రం తేలిగ్గా తీసుకోదు. బైడెన్ యంత్రాంగం ఇచ్చే కౌంటర్ అటాక్ ఏ స్థాయిలో ఉండబోతోంది? అన్నదానిపైనే ప్రపంచ శాంతి ఆధారపడి ఉంది. రాబోయే 48 గంటలు అంతర్జాతీయ రాజకీయాల్లో అత్యంత కీలకం కానున్నాయి.
