YSR Praja News Telugu : రాష్ట్రంలో ఎండలు మండిపోతున్నాయి. మార్చి నెలలోనే ఉష్ణోగ్రతలు 40 డిగ్రీలు దాటుతుండటంతో ప్రజలు తీవ్ర ఇబ్బందులు పడుతున్నారు. రానున్న రోజుల్లో వడగాల్పుల తీవ్రత మరింత పెరిగే అవకాశం ఉందని వాతావరణ శాఖ (IMD) హెచ్చరిస్తోంది. ఈ నేపథ్యంలో ఎండల తీవ్రత, వడదెబ్బ మరణాలపై తెలంగాణ ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. వడదెబ్బను ‘రాష్ట్ర స్థాయి విపత్తు’ (State-Specific Disaster) గా గుర్తిస్తూ, మృతుల కుటుంబాలకు ఇచ్చే పరిహారాన్ని భారీగా పెంచింది.
రూ. 50 వేల నుంచి రూ. 4 లక్షలకు పెంపు:
గతంలో వడదెబ్బ కారణంగా ఎవరైనా మరణిస్తే.. ఆపద్బంధు పథకం కింద బాధిత కుటుంబానికి కేవలం రూ. 50 వేలు మాత్రమే పరిహారంగా అందేది. కానీ ఎండల తీవ్రతను, పేద కుటుంబాల కష్టాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని వడదెబ్బను రాష్ట్ర విపత్తుగా ప్రకటించిన ప్రభుత్వం, స్టేట్ డిజాస్టర్ రెస్పాన్స్ ఫండ్ (SDRF) కింద ఈ ఎక్స్గ్రేషియాను ఏకంగా రూ. 4 లక్షలకు పెంచుతూ ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది.
పరిహారం పొందడానికి అర్హతలు – నిబంధనలు:
పరిహారం దుర్వినియోగం కాకుండా ఉండేందుకు, మరణం వడదెబ్బ వల్లే సంభవించిందని నిర్ధారించడానికి ప్రభుత్వం కొన్ని కఠినమైన మార్గదర్శకాలను విధించింది:
ఉష్ణోగ్రత ప్రమాణాలు: ఐఎండీ (IMD) నిబంధనల ప్రకారం.. ఆ ప్రాంతంలో గరిష్ట ఉష్ణోగ్రత కనీసం 40 డిగ్రీల సెల్సియస్ దాటి ఉండాలి. లేదా సాధారణ ఉష్ణోగ్రత కంటే 5 నుంచి 6 డిగ్రీలు ఎక్కువగా నమోదై ఉండాలి. లేదా వరుసగా 45 డిగ్రీల కంటే ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రత ఉంటేనే ఆ పరిస్థితిని వడగాల్పులు (Heatwave) గా పరిగణిస్తారు. అప్పుడే ఈ పరిహారం వర్తిస్తుంది.
రైతుబీమా వర్తిస్తే: మరణించిన వ్యక్తి ఇప్పటికే రైతుబీమా పథకం పరిధిలో ఉంటే, కుటుంబ సభ్యులు ఎస్డీఆర్ఎఫ్ (SDRF) కింద వచ్చే రూ. 4 లక్షలు లేదా రైతుబీమా కింద వచ్చే మొత్తం.. ఈ రెండింటిలో ఏది ఎక్కువైతే దానిని ఎంచుకునే వెసులుబాటు కల్పించారు.
దరఖాస్తు విధానం – కావాల్సిన ధ్రువీకరణ పత్రాలు ఏవి?:
పరిహారం మంజూరు కావాలంటే బాధిత కుటుంబాలు ఈ క్రింది ప్రక్రియను తప్పనిసరిగా పాటించాలి:
పోలీస్ ఫిర్యాదు & ఎఫ్ఐఆర్: వడదెబ్బతో ఎవరైనా మరణిస్తే కుటుంబ సభ్యులు వెంటనే స్థానిక పోలీస్ స్టేషన్లో ఫిర్యాదు చేయాలి. తద్వారా పోలీసులు ఎఫ్ఐఆర్ (FIR) నమోదు చేస్తారు.
పోస్టుమార్టం & పంచనామా: మృతదేహానికి కచ్చితంగా ప్రభుత్వ ఆసుపత్రిలో పోస్టుమార్టం నిర్వహించాలి. పోలీసుల పంచనామా రిపోర్ట్, మెడికల్ ఆఫీసర్ ఇచ్చే పోస్టుమార్టం రిపోర్ట్ (హైపర్థెర్మియా/వడదెబ్బ వల్లే మరణించారని నిర్ధారిస్తూ) పరిహారం పొందడానికి చాలా కీలకం.
దరఖాస్తు: డెత్ సర్టిఫికెట్, ఎఫ్ఐఆర్ కాపీ, పోస్టుమార్టం మరియు పంచనామా రిపోర్టులను జతచేసి స్థానిక తహసీల్దార్ (MRO) కార్యాలయంలో దరఖాస్తు చేసుకోవాలి.
అధికారుల నిర్ధారణ: దరఖాస్తును మండల స్థాయిలోని రెవెన్యూ (MRO), ఆరోగ్య (మెడికల్ ఆఫీసర్), మరియు పోలీస్ శాఖ అధికారుల కమిటీ పరిశీలిస్తుంది. ఈ మరణాన్ని వడదెబ్బ మరణంగా నిర్ధారించి ఆర్డీఓ (RDO) కు నివేదిక పంపుతుంది. ఆ తర్వాత జిల్లా కలెక్టర్ ఆమోదంతో బాధిత కుటుంబానికి రూ. 4 లక్షల పరిహారం అందుతుంది.
ప్రజలకు వైద్యుల సూచనలు:
అత్యవసర పనులు ఉంటే తప్ప ఉదయం 11 గంటల నుంచి సాయంత్రం 4 గంటల వరకు ఎండలోకి రాకపోవడమే మంచిదని వైద్యులు సూచిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా వృద్ధులు, చిన్నపిల్లలు, గర్భిణీలు, భవన నిర్మాణ కార్మికులు అప్రమత్తంగా ఉండాలి. బయటకు వెళ్లే సమయంలో తగినంత నీరు, ఓఆర్ఎస్ (ORS), మజ్జిగ, కొబ్బరినీళ్లు లాంటి ద్రవ పదార్థాలు ఎక్కువగా తీసుకోవడం ద్వారా డీహైడ్రేషన్ బారిన పడకుండా కాపాడుకోవచ్చు.
