YSR Praja News Telugu : మే 1… ఈ రోజు కేవలం క్యాలెండర్లోని ఒక సాధారణ తేదీ మాత్రమే కాదు. ప్రపంచ నలుమూలలా ఉన్న కోట్లాది మంది శ్రమజీవుల త్యాగాలకు, హక్కుల కోసం వారు చేసిన చారిత్రక పోరాటాలకు సజీవ సాక్ష్యం. ఎండను, వానను లెక్కచేయకుండా, తమ స్వేదాన్ని చిందిస్తూ ప్రపంచ పురోగతికి బాటలు వేసే అగణిత కార్మికుల పండుగ ఈ ‘మే డే’ (May Day). దీనినే ప్రపంచవ్యాప్తంగా ‘అంతర్జాతీయ కార్మిక దినోత్సవం’ (International Workers’ Day) అని సగర్వంగా పిలుస్తారు. సమాజంలో మనం చూస్తున్న ప్రతి అద్భుత కట్టడం వెనుక, ప్రతి యంత్రం నడక వెనుక ఉన్న కార్మికుల నిస్వార్థ సేవలను స్మరించుకుంటూ, వారి హక్కులను గౌరవించే అద్భుతమైన రోజు ఇది.
చారిత్రక నేపథ్యం: రక్తం చిందిన చికాగో వీధులు
నేడు కార్మికులు అనుభవిస్తున్న ‘ఎనిమిది గంటల పని దినం’ అనే సౌకర్యం ఊరికే రాలేదు. దీని వెనుక ఎంతో నెత్తురు, ఎన్నో బలిదానాలు ఉన్నాయి. 19వ శతాబ్దంలో పారిశ్రామిక విప్లవం ఉచ్ఛదశలో ఉన్న సమయంలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా కార్మికుల పరిస్థితి అత్యంత దయనీయంగా ఉండేది. రోజుకు 15 నుంచి 18 గంటల పాటు ఎటువంటి విశ్రాంతి లేకుండా కఠినమైన పని పరిస్థితులలో పనిచేయాల్సి వచ్చేది. అతి తక్కువ వేతనాలు, అనారోగ్యకరమైన వాతావరణం, యాజమాన్యాల వేధింపులు వారి జీవితాలను దుర్భరం చేశాయి. ఈ అమానుష అన్యాయాన్ని ఎదిరిస్తూ, “రోజుకు ఎనిమిది గంటల పని, ఎనిమిది గంటల విశ్రాంతి, ఎనిమిది గంటల వినోదం” అనే నినాదంతో కార్మిక లోకం ఏకమైంది.
1886 మే 1న అమెరికాలోని చికాగో నగరంలో లక్షలాది మంది కార్మికులు తమ హక్కుల సాధన కోసం సమ్మెకు దిగారు. మే 4న చికాగోలోని హేమార్కెట్ (Haymarket) స్క్వేర్ వద్ద శాంతియుతంగా జరుగుతున్న కార్మికుల సభపై పోలీసులు ఉద్దేశపూర్వకంగా దాడి చేశారు. ఆ గందరగోళ సమయంలో గుర్తు తెలియని వ్యక్తులు బాంబు విసరడంతో వాతావరణం హింసాత్మకంగా మారింది. పోలీసులు జరిపిన విచక్షణారహిత కాల్పుల్లో ఎంతోమంది అమాయక కార్మికులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు. ఈ నెపంతో ఎందరో కార్మిక నాయకులను ఉరితీశారు. ఈ హేమార్కెట్ ఉదంతం ప్రపంచ కార్మిక లోకాన్ని కదిలించింది. వారి త్యాగాలకు గుర్తుగా, 1889లో పారిస్లో జరిగిన ఇంటర్నేషనల్ సోషలిస్ట్ కాన్ఫరెన్స్ ప్రతి సంవత్సరం మే 1వ తేదీని ‘అంతర్జాతీయ కార్మిక దినోత్సవం’గా జరపాలని తీర్మానించింది.
భారతదేశంలో మే డే అడుగులు
భారతదేశంలో మే డే వేడుకలు మొదటిసారిగా 1923లో ప్రారంభమయ్యాయి. లేబర్ కిసాన్ పార్టీ ఆఫ్ హిందుస్థాన్ నాయకుడు మలయపురం సింగారవేలు చెట్టియార్ ఆధ్వర్యంలో మద్రాసు (ఇప్పటి చెన్నై) నగరంలో మే 1న మొట్టమొదటిసారిగా మే డేను ఘనంగా జరుపుకున్నారు. మెరీనా బీచ్ వద్ద జరిగిన ఈ చారిత్రక సభలో భారతదేశంలో తొలిసారిగా ఎర్రజెండాను ఎగురవేశారు. కార్మికుల హక్కుల కోసం మే 1న జాతీయ సెలవుదినంగా ప్రకటించాలని అక్కడే తీర్మానించి ప్రభుత్వానికి డిమాండ్ చేశారు. క్రమంగా ఈ స్ఫూర్తి దేశమంతా వ్యాపించి, నేడు భారతదేశ వ్యాప్తంగా మే డేను ఒక జాతీయ పండుగలా జరుపుకుంటున్నారు.
సమాజ పునాది: శ్రమజీవి
ప్రపంచం నేడు ఇంత ఆధునికంగా, సౌకర్యవంతంగా ఉందంటే దానికి ముమ్మాటికీ కారణం కార్మికులే. మనం నివసించే ఆకాశహర్మ్యాల నుండి, ప్రయాణించే రోడ్లు, వంతెనల వరకు; మనం వాడే చిన్న పిన్నిసు దగ్గరి నుండి అంతరిక్షంలోకి వెళ్లే అత్యాధునిక రాకెట్ వరకు ప్రతిదాని వెనుక కార్మికుల నైపుణ్యం, కష్టం దాగి ఉన్నాయి. వారి అలుపెరగని శ్రమ లేకుండా ఏ దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ కూడా ముందుకు సాగదు. అందుకే కార్మికులను “జాతి సంపద సృష్టికర్తలు” అంటారు. వారు చిందించే ప్రతి చెమట చుక్క దేశాభివృద్ధికి ఒక పునాది రాయి. శ్రమకు తగిన గౌరవం, వేతనం దక్కినప్పుడే ఏ సమాజమైనా నిజమైన అభివృద్ధి సాధించినట్లు లెక్క.
నేటి ఆధునిక కాలంలో కార్మికులు ఎదుర్కొంటున్న సవాళ్లు
కాలం మారింది, సాంకేతికత అద్భుతంగా పెరిగింది కానీ కార్మికుల కష్టాలు పూర్తిగా తీరలేదు. నేటి గ్లోబలైజేషన్, డిజిటలైజేషన్ యుగంలో కార్మికులు కొత్త రకమైన, క్లిష్టమైన సవాళ్లను ఎదుర్కొంటున్నారు:
ఉద్యోగ భద్రత లేమి: కాంట్రాక్ట్, ఔట్ సోర్సింగ్ విధానాల వల్ల పరిశ్రమల్లో శాశ్వత ఉద్యోగాల సంఖ్య దారుణంగా తగ్గిపోతోంది. ఏ క్షణాన తమ ఉద్యోగం పోతుందో తెలియని నిరంతర ఆందోళనలో కార్మికులు బతుకుతున్నారు.
గిగ్ ఎకానమీ (Gig Economy) కష్టాలు: యాప్ ఆధారిత ప్లాట్ఫారమ్లలో పనిచేసే లక్షలాది మంది డెలివరీ బాయ్స్, క్యాబ్ డ్రైవర్లకు కనీస వేతనం, ఈఎస్ఐ (ESI), పీఎఫ్ (PF) లాంటి కనీస సామాజిక భద్రత కరువైంది. వీరిని కార్మికులుగా కాకుండా కేవలం ‘భాగస్వాములుగా’ పిలుస్తూ కంపెనీలు చట్టాల నుండి తప్పించుకుంటున్నాయి.
కృత్రిమ మేధస్సు (AI) భయం: ఆటోమేషన్, రోబోటిక్స్, ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ రాకతో భవిష్యత్తులో యంత్రాలు మనుషుల ఉద్యోగాలను లాక్కుంటాయనే భయం సర్వత్రా నెలకొంది.
మహిళా కార్మికుల సమస్యలు: సమాన పనికి సమాన వేతనం దక్కకపోవడం, పని ప్రదేశాల్లో లైంగిక వేధింపులు, ప్రసూతి సెలవుల అమలులో లోపాలు మహిళా శ్రామికులను ఇంకా వేధిస్తూనే ఉన్నాయి.
వలస కార్మికుల వ్యథలు: బతుకుదెరువు కోసం సొంత ఊరు విడిచి ఇతర రాష్ట్రాలకు, దేశాలకు వెళ్లే వలస కార్మికులు తగిన వసతులు, భద్రత లేకుండా తీవ్రమైన శ్రమ దోపిడీకి గురవుతున్నారు.
కార్మిక చట్టాలు – ప్రభుత్వాల బాధ్యత
చికాగో పోరాటం తర్వాత ప్రపంచ వ్యాప్తంగా అనేక దేశాలు కార్మిక చట్టాలను రూపొందించాయి. భారతదేశంలో కూడా కనీస వేతనాల చట్టం, ఫ్యాక్టరీ చట్టం వంటివి కార్మికుల రక్షణ కోసం ఏర్పడ్డాయి. అయితే, ఈ చట్టాలు కేవలం కాగితాలకే పరిమితం కాకుండా వాటిని క్షేత్రస్థాయిలో పకడ్బందీగా అమలు చేయాల్సిన పూర్తి బాధ్యత ప్రభుత్వాల మీద ఉంది. అధిక లాభాపేక్షతో నిబంధనలను తుంగలో తొక్కే యాజమాన్యాలపై కఠిన చర్యలు తీసుకోవాలి. ట్రేడ్ యూనియన్లు కూడా పాత పద్ధతులను వీడి, అసంఘటిత రంగ కార్మికులను ఏకం చేసి వారి హక్కుల కోసం ఆధునిక పద్ధతుల్లో పోరాడాలి.
ముగింపు
“శ్రమ ఏ ఒక్కరి సొత్తు కాదు, అది మానవాళి మనుగడకు మూలాధారం”. చెమటోడ్చే ప్రతి చేతికీ గౌరవం దక్కాలి. శ్రమను గౌరవించడం అంటే సాటి మనిషిని గౌరవించడమే. మే డే కేవలం ఎర్ర జెండాలు ఎగరేసి, నినాదాలు చేయడానికి మాత్రమే పరిమితం కాకూడదు. అది కార్మికుల హక్కుల సాధనకు ఒక నిరంతర వేదిక కావాలి.
ఈ మే డే స్ఫూర్తితో, శ్రామికుల కష్టాలను గుర్తిద్దాం, వారి హక్కులను గౌరవిద్దాం. సమాజ నిర్మాణంలో వారు అందిస్తున్న నిస్వార్థ సేవలకు హృదయపూర్వక కృతజ్ఞతలు తెలుపుదాం. శ్రమ దోపిడీ లేని, కార్మికుల పట్ల ఎలాంటి వివక్ష లేని, నిజమైన సమానత్వం ఉన్న నవసమాజాన్ని నిర్మించే దిశగా ప్రతి ఒక్కరూ అడుగులు వేయాలని ఆశిద్దాం. కార్మిక లోకానికి మే డే శుభాకాంక్షలు!
