YSR Praja News Telugu : ప్రపంచ దేశాలను మరోసారి యుద్ధ మేఘాలు కమ్ముకుంటున్నాయి. పశ్చిమాసియాలో (మిడిల్ ఈస్ట్) నెలకొన్న తాజా ఉద్రిక్త పరిస్థితులు గ్లోబల్ ఆర్థిక వ్యవస్థను తీవ్ర ఆందోళనలోకి నెట్టాయి. ఒకవైపు అగ్రరాజ్యం అమెరికా, మరోవైపు ఇరాన్ మధ్య ఉద్రిక్తతలు తారాస్థాయికి చేరుకోవడంతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా స్టాక్ మార్కెట్లు కుప్పకూలాయి. పరిస్థితులు చేయి దాటుతుండటంతో ముడి చమురు ధరలు ఆకాశాన్ని తాకాయి. ఈ పరిణామాలపై ఇంటర్నేషనల్ మానిటరీ ఫండ్ (ఐఎంఎఫ్) తీవ్రస్థాయిలో హెచ్చరికలు జారీ చేసింది.
ఈ గ్లోబల్ క్రైసిస్కు సంబంధించిన పూర్తి వివరాలు, పరిణామాలు ఇలా ఉన్నాయి:
1. మిడిల్ ఈస్ట్లో ఏం జరుగుతోంది? (అమెరికా – ఇరాన్ వార్ టెన్షన్స్)
మిడిల్ ఈస్ట్లో పరిస్థితి రోజురోజుకూ క్షీణిస్తోంది. అమెరికా, ఇరాన్ల మధ్య మాటల యుద్ధం కాస్తా ఇప్పుడు సైనికపరమైన హెచ్చరికలకు దారి తీసింది. ముఖ్యంగా గ్లోబల్ ఆయిల్ సప్లైకి అత్యంత కీలకమైన ‘హర్మూజ్ జలసంధి’ (Strait of Hormuz) కేంద్రంగా ఈ వివాదం ముదురుతోంది. ఈ జలసంధిని దిగ్బంధించాలని అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఆదేశాలు జారీ చేయడంతో పరిస్థితులు మరింత వేడెక్కాయి. దీనిపై ఇరాన్ సైతం తీవ్రంగా ప్రతిస్పందిస్తూ, కఠిన చర్యలు తీసుకుంటామని హెచ్చరించింది. ఈ భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతల (Geopolitical tensions) కారణంగా ఎప్పుడు ఏం జరుగుతుందోనని ప్రపంచ దేశాలు బిక్కుబిక్కుమంటున్నాయి.
2. రక్తమోడిన స్టాక్ మార్కెట్లు (గ్లోబల్ మార్కెట్ల పతనం)
యుద్ధ వాతావరణం ముదురుతున్న నేపథ్యంలో ఇన్వెస్టర్లలో భయాందోళనలు తీవ్రమయ్యాయి. దీంతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా మార్కెట్లలో భారీ ఎత్తున అమ్మకాల ఒత్తిడి నెలకొంది.
అమెరికా, యూరప్ మార్కెట్లు: వాల్ స్ట్రీట్ సూచీలు (డౌ జోన్స్, నాస్డాక్) భారీ నష్టాలను చవిచూశాయి. యూరప్, ఆసియా మార్కెట్లు సైతం ఇదే బాటలో పయనిస్తూ కుప్పకూలాయి.
భారత మార్కెట్లపై ప్రభావం: గ్లోబల్ సెంటిమెంట్ దెబ్బకు భారతీయ మార్కెట్లు (సెన్సెక్స్, నిఫ్టీ) సైతం భారీ నష్టాల్లో ముగిశాయి. విదేశీ సంస్థాగత పెట్టుబడిదారులు (FIIs) తమ పెట్టుబడులను వెనక్కి తీసుకునే పనిలో పడటంతో దేశీయ మార్కెట్లలో ‘బ్లడ్ బాత్’ కనిపించింది. లక్షల కోట్ల రూపాయల ఇన్వెస్టర్ల సంపద ఆవిరైపోయింది.
3. మండిపోతున్న ముడి చమురు: బ్యారెల్ $105 డాలర్లకు..
ఈ ఉద్రిక్తతల వల్ల అత్యంత దారుణంగా ప్రభావితమైన రంగం ‘పెట్రోలియం’. ప్రపంచ చమురు రవాణాలో 20 శాతానికి పైగా హర్మూజ్ జలసంధి గుండానే జరుగుతుంది. ఇప్పుడు ఆ మార్గం గుండా రవాణా నిలిచిపోతుందనే భయాలతో బ్రెంట్ క్రూడ్ (Brent Crude Oil) ధర ఒక్కసారిగా భగ్గుమంది.
రికార్డు స్థాయికి ధరలు: ముడి చమురు ధర బ్యారెల్కు ఏకంగా 105 డాలర్లకు చేరుకుంది. ఇది గడచిన దశాబ్ద కాలంలోనే అత్యంత ఆందోళనకరమైన స్థాయి.
సప్లై చైన్ కుప్పకూలే ప్రమాదం: ఇరాన్ లేదా అమెరికా దాడులకు దిగితే, గల్ఫ్ దేశాల నుంచి చమురు ఉత్పత్తి, ఎగుమతులు పూర్తిగా నిలిచిపోయే ప్రమాదం ఉందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
4. ఐఎంఎఫ్ (IMF) తీవ్ర హెచ్చరికలు: గ్లోబల్ ఎకానమీకి ముప్పు!
ఈ తాజా పరిణామాలను నిశితంగా గమనిస్తున్న అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధి (IMF) ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థకు తీవ్ర ప్రమాదం పొంచి ఉందని హెచ్చరించింది.
మాంద్యం ముప్పు: ఇంధన ధరల పెరుగుదల వల్ల ప్రపంచవ్యాప్తంగా ద్రవ్యోల్బణం (Inflation) మళ్లీ అదుపు తప్పుతుందని ఐఎంఎఫ్ ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. కరోనా తర్వాత ఇప్పుడిప్పుడే కోలుకుంటున్న గ్లోబల్ ఎకానమీకి ఇది కోలుకోలేని దెబ్బ అని స్పష్టం చేసింది.
వడ్డీ రేట్ల పెంపు: ధరల పెరుగుదలను కట్టడి చేసేందుకు సెంట్రల్ బ్యాంకులు మళ్లీ వడ్డీ రేట్లను పెంచక తప్పనిసరి పరిస్థితి వస్తుందని, దీనివల్ల వృద్ధి రేటు (GDP Growth) మరింత క్షీణిస్తుందని హెచ్చరించింది.
5. భారత్పై, సామాన్యుడిపై ప్రభావం ఎలా ఉంటుంది?
భారతదేశం తన ముడి చమురు అవసరాల్లో 80 శాతానికి పైగా దిగుమతులపైనే ఆధారపడుతుంది. ముడి చమురు 105 డాలర్లకు చేరడం అంటే మన దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు అది పెను భారమే.
పెట్రోల్, డీజిల్ ధరల వడ్డింపు: ఆయిల్ మార్కెటింగ్ కంపెనీలు ఈ భారాన్ని భరించలేకపోతే, త్వరలోనే దేశంలో పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు భారీగా పెరిగే అవకాశం ఉంది.
నిత్యావసరాల మంట: ఇంధన ధరలు పెరిగితే రవాణా ఖర్చులు పెరుగుతాయి. ఆటోమేటిక్గా కూరగాయలు, పాలు, కిరాణా సరుకులు వంటి నిత్యావసరాల ధరలు మండిపోతాయి.
రూపాయి పతనం: డాలర్ల రూపంలో చమురు కొనుగోళ్లకు భారీగా వెచ్చించాల్సి రావడంతో, ఫారెక్స్ రిజర్వులు తగ్గి, రూపాయి మారకం విలువ డాలర్తో పోలిస్తే మరింత పడిపోయే ప్రమాదం ఉంది.
ముగింపు:
మిడిల్ ఈస్ట్లో ఉద్రిక్తతలు తక్షణం చల్లారకపోతే, ప్రపంచం మరో భారీ ఆర్థిక మాంద్యాన్ని (Economic Recession) ఎదుర్కోక తప్పదని ఆర్థిక నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. అటు యుద్ధ భయాలు, ఇటు పెరుగుతున్న ఇంధన ధరలతో రాబోయే కొద్ది నెలల పాటు గ్లోబల్ మార్కెట్లు అత్యంత అస్థిరంగా కొనసాగే అవకాశాలు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి. ఎప్పటికప్పుడు మారుతున్న ఈ పరిస్థితులను పెట్టుబడిదారులు, సామాన్యులు అప్రమత్తంగా గమనించాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది.
