భారతదేశంలో సైబర్ నేరాలు రోజురోజుకు పెరుగుతున్నాయి. మొబైల్ ఫోన్లు, ఆన్లైన్ బ్యాంకింగ్, యూపీఐ వినియోగం పెరగడంతో మోసగాళ్లు కొత్త కొత్త పద్ధతుల్లో ప్రజలను మోసం చేస్తున్నారు.
YSR Praja News Telugu : హైదరాబాద్: డిజిటల్ ఇండియా దిశగా దేశం వేగంగా ముందుకు సాగుతున్న కొద్దీ, దానికి అనుగుణంగానే సైబర్ నేరాలు కూడా విస్తరిస్తున్నాయి. మొబైల్ ఫోన్లు, ఆన్లైన్ బ్యాంకింగ్, యూపీఐ చెల్లింపులు ప్రతి ఒక్కరి జీవితంలో భాగంగా మారడంతో, మోసగాళ్లకు కొత్త అవకాశాలు లభిస్తున్నాయి. ఒకప్పుడు బ్యాంక్కు వెళ్లి జరిగే లావాదేవీలు ఇప్పుడు ఒక క్లిక్తో పూర్తవుతుండటంతో, అదే క్లిక్ ఇప్పుడు ప్రజలకు ప్రమాదంగా మారుతోంది.
దేశవ్యాప్తంగా రోజుకు వేల సంఖ్యలో సైబర్ మోసాల కేసులు నమోదవుతున్నాయని అధికార వర్గాలు చెబుతున్నాయి. పట్టణాలకే పరిమితం కాకుండా గ్రామీణ ప్రాంతాల వరకు ఈ మోసాలు విస్తరించడంతో సామాన్య ప్రజలు తీవ్రంగా నష్టపోతున్నారు.
APK స్కామ్: మొబైల్లోకి చొరబడే ప్రమాదకర యాప్
ఇటీవలి కాలంలో ఎక్కువగా కనిపిస్తున్న మోసాల్లో ముఖ్యమైనది APK లింక్ స్కామ్. మోసగాళ్లు బ్యాంక్ అలర్ట్, ఈ-చలాన్ నోటీస్, డెలివరీ మెసేజ్, ప్రభుత్వ సమాచారం పేరుతో లింక్ పంపిస్తారు. ఆ లింక్పై క్లిక్ చేస్తే ఫోన్లోకి ఒక యాప్ డౌన్లోడ్ అవుతుంది. ఇది గూగుల్ ప్లే స్టోర్ వెలుపల నుంచి ఇన్స్టాల్ అయ్యే యాప్ కావడంతో, మొబైల్ భద్రతా వ్యవస్థను దాటుకుని డేటాను దొంగిలించే అవకాశం ఉంటుంది.
ఈ యాప్ ద్వారా హ్యాకర్లు ఓటీపీలు, పిన్ నంబర్లు, బ్యాంక్ యాప్ లాగిన్ వివరాలు కూడా తెలుసుకోగలుగుతారు. ఫలితంగా బాధితుడికి తెలియకుండానే ఖాతాల నుంచి డబ్బు బదిలీ అవుతుంది. కొన్నిసార్లు మొబైల్ను పూర్తిగా నియంత్రించే స్థాయికి కూడా ఈ యాప్లు చేరుతాయని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
ఓటీపీ స్కామ్, ఫేక్ కస్టమర్ కేర్ కాల్స్
ఇంకొక సాధారణ మోసం ఓటీపీ స్కామ్. బ్యాంక్ ఉద్యోగులమని చెప్పి ఫోన్ చేసి, ఖాతా సమస్య ఉందని, కార్డ్ బ్లాక్ అవుతుందని, లావాదేవీ ఆగిపోయిందని చెప్పి ఓటీపీ అడుగుతారు. బాధితుడు భయపడి ఓటీపీ చెప్పగానే, క్షణాల్లో ఖాతా ఖాళీ అవుతుంది.
అలాగే, ఫేక్ కస్టమర్ కేర్ నంబర్లు కూడా సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా ప్రచారం అవుతున్నాయి. ఆ నంబర్లకు కాల్ చేస్తే, వారు రిమోట్ యాక్సెస్ యాప్లు ఇన్స్టాల్ చేయించి, మొబైల్ను తమ నియంత్రణలోకి తీసుకుంటున్నారు.
డిజిటల్ అరెస్ట్ స్కామ్: భయంతో మోసపోతున్న ప్రజలు
ఇటీవలి కాలంలో పెరుగుతున్న మరో భయంకరమైన మోసం డిజిటల్ అరెస్ట్ స్కామ్. పోలీసులమని లేదా కోర్టు అధికారులమని చెప్పి వీడియో కాల్ చేస్తూ, మీపై కేసు ఉందని, అరెస్ట్ చేస్తామని బెదిరించి డబ్బులు డిమాండ్ చేస్తున్నారు. చాలా మంది భయంతో వెంటనే డబ్బులు పంపిస్తున్న ఘటనలు నమోదవుతున్నాయి.
ఈ మోసంలో ముఖ్యంగా వృద్ధులు, ఉద్యోగార్థులు, వ్యాపారులు ఎక్కువగా బాధితులవుతున్నారు. చట్టంపై సరైన అవగాహన లేకపోవడం వల్ల మోసగాళ్ల మాటలను నిజమని నమ్ముతున్నారు.
గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఎక్కువ నష్టం
సైబర్ నేరాలు ఎక్కువగా పట్టణాల్లోనే జరుగుతాయని భావించినా, ప్రస్తుతం గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో కూడా తీవ్రంగా విస్తరిస్తున్నాయి. స్మార్ట్ఫోన్ వినియోగం పెరిగినా, డిజిటల్ భద్రతపై అవగాహన మాత్రం తక్కువగా ఉండటమే ఇందుకు కారణం. రైతులు, కూలీలు, చిన్న వ్యాపారులు తమ జీవితకాల పొదుపు కోల్పోతున్న ఘటనలు బాధాకరంగా మారుతున్నాయి.
కొన్ని సందర్భాల్లో అప్పుల కోసం ఆన్లైన్ లోన్ యాప్లను ఆశ్రయించినవారు కూడా మోసపోయి, అధిక వడ్డీలతో పాటు బ్లాక్మైల్కు గురవుతున్న పరిస్థితి కనిపిస్తోంది.
నిపుణుల సూచనలు: జాగ్రత్తే రక్ష
సైబర్ భద్రత నిపుణులు ప్రజలకు ఈ విధమైన జాగ్రత్తలు తప్పనిసరిగా పాటించాలని సూచిస్తున్నారు:
తెలియని లింకులపై ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ క్లిక్ చేయకూడదు
గూగుల్ ప్లే స్టోర్ వెలుపల యాప్లు ఇన్స్టాల్ చేయవద్దు
ఓటీపీ, పిన్, పాస్వర్డ్ ఎవరితోనూ పంచుకోవద్దు
అనుమానాస్పద కాల్స్ వస్తే వెంటనే కట్ చేయాలి
ఫోన్లో యాంటీవైరస్, సెక్యూరిటీ అప్డేట్స్ అప్డేట్గా ఉంచాలి
కుటుంబ సభ్యులకు కూడా ఈ మోసాలపై అవగాహన కల్పించాలి
మోసానికి గురైతే వెంటనే ఫిర్యాదు చేయాలి
సైబర్ మోసానికి గురైన వెంటనే ఆలస్యం చేయకుండా చర్యలు తీసుకోవడం చాలా ముఖ్యం. వెంటనే 1930 సైబర్ హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయాలి లేదా cybercrime.gov.in వెబ్సైట్లో ఫిర్యాదు చేయాలి. మొదటి గంటలో ఫిర్యాదు చేస్తే డబ్బు తిరిగి పొందే అవకాశం కొంతవరకు ఉంటుందని పోలీసులు చెబుతున్నారు.
అలాగే బ్యాంక్కు కూడా వెంటనే సమాచారం ఇవ్వడం ద్వారా ఖాతాను తాత్కాలికంగా ఫ్రీజ్ చేయించుకోవచ్చు.
టెక్నాలజీతో పాటు అవగాహన కూడా అవసరం
దేశం డిజిటల్గా ఎదుగుతున్న సమయంలో, ప్రజల్లో డిజిటల్ భద్రతపై అవగాహన పెంచడం అత్యవసరంగా మారింది. కేవలం ప్రభుత్వ చర్యలతోనే సైబర్ నేరాలను పూర్తిగా అరికట్టలేమని, ప్రతి పౌరుడు కూడా బాధ్యతగా వ్యవహరించాల్సిన అవసరం ఉందని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
సరైన సమాచారం, అప్రమత్తత, అనుమానాస్పద పరిస్థితుల్లో వెంటనే చర్యలు తీసుకోవడం ద్వారా మాత్రమే ఈ సైబర్ మోసాల నుంచి రక్షణ పొందవచ్చని వారు సూచిస్తున్నారు.
డిజిటల్ సౌకర్యాలు మన జీవితాన్ని సులభతరం చేసినప్పటికీ, అదే సమయంలో జాగ్రత్త లేకపోతే తీవ్ర నష్టాలకు దారి తీస్తున్నాయని ఈ సైబర్ నేరాల పెరుగుదల స్పష్టం చేస్తోంది.
సైబర్ నేరాల నియంత్రణకు ప్రభుత్వం ప్రత్యేక విభాగాలను ఏర్పాటు చేసినప్పటికీ, ప్రజల సహకారం లేకుండా పూర్తిస్థాయి నియంత్రణ సాధ్యం కాదని నిపుణులు అంటున్నారు. ప్రతి ఒక్కరూ డిజిటల్ లావాదేవీల విషయంలో జాగ్రత్తగా ఉండటం, అనుమానాస్పద లింకులను దూరంగా పెట్టడం, మొబైల్ భద్రతా సెట్టింగ్స్ను సరిగా నిర్వహించడం చాలా అవసరం. ముఖ్యంగా వృద్ధులు, గ్రామీణ ప్రాంత ప్రజలకు కుటుంబ సభ్యులు అవగాహన కల్పించాలి. అప్పుడే భారతదేశంలో సైబర్ నేరాలు తగ్గుముఖం పట్టే అవకాశం ఉందని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
