YSR Praja News Telugu : గ్రామాల అభివృద్ధే దేశాభివృద్ధి’ అన్న మహాత్మా గాంధీ మాటలు కాగితాలకే పరిమితమవుతున్నాయి. క్షేత్రస్థాయిలో పాలనకు పట్టుగొమ్మలైన గ్రామ పంచాయతీలు ఇప్పుడు తీవ్రమైన ఆర్థిక సంక్షోభంలో కొట్టుమిట్టాడుతున్నాయి. తెలంగాణ రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఉన్న గ్రామ పంచాయతీలను నిధుల కొరత తీవ్రంగా వేధిస్తోంది. కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల మధ్య నిధుల విడుదలలో సమన్వయం లోపించడం, మ్యాచింగ్ గ్రాంట్లు రాకపోవడంతో గ్రామీణ అభివృద్ధికి బ్రేకులు పడ్డాయి.
ఈ ఆర్థిక సంక్షోభం వెనుక ఉన్న ప్రధాన కారణాలు, గ్రామాల్లో నెలకొన్న దుస్థితిపై సమగ్ర విశ్లేషణ ఇక్కడ తెలుసుకుందాం:
1. అసలు సమస్య ఏమిటి? – ‘మ్యాచింగ్ గ్రాంట్ల’ నిలిపివేత
గ్రామ పంచాయతీల అభివృద్ధి కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆర్థిక సంఘం నిధులను నేరుగా పంచుతుంది. అయితే, నిబంధనల ప్రకారం కేంద్రం ఇచ్చే నిధులకు అనుగుణంగా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కూడా తన వాటా కింద నిర్దిష్ట శాతాన్ని జతచేసి ‘మ్యాచింగ్ గ్రాంట్లు’ (Matching Grants) రూపంలో విడుదల చేయాల్సి ఉంటుంది.
కేంద్రం నిధులు ఇస్తున్నప్పటికీ, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం మాత్రం తమ వాటా నిధులను నెలల తరబడి పెండింగ్లో పెట్టిందని సర్పంచులు, గ్రామ పంచాయతీ పాలకవర్గాలు తీవ్రంగా ఆరోపిస్తున్నాయి.
అంచనాల ప్రకారం, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం విడుదల చేయాల్సిన మ్యాచింగ్ గ్రాంట్ల బకాయిలు సుమారు రూ. 2,979 కోట్లకు చేరుకున్నాయి.
ఈ నిధులు పంచాయతీల ఖాతాల్లో జమ కాకపోవడంతో పల్లెల్లో ఏ చిన్న పని చేయాలన్నా పైసా లేని పరిస్థితి దాపురించింది.
2. కుంటుపడిన మౌలిక సదుపాయాల నిర్వహణ
నిధుల లేమి కారణంగా గ్రామాల్లో కనీస అవసరాలు తీర్చడం కూడా గగనంగా మారింది. ప్రధానంగా కింది సేవలు తీవ్రంగా ప్రభావితం అయ్యాయి:
అస్తవ్యస్తంగా డ్రైనేజీ వ్యవస్థ: మురుగు కాలువల పూడికతీత, బ్లీచింగ్ పౌడర్ చల్లడం వంటి పారిశుధ్య పనులు నిలిచిపోయాయి. దీంతో గ్రామాల్లో పందులు, దోమల బెడద పెరిగిపోయి డెంగ్యూ, మలేరియా వంటి సీజనల్ వ్యాధులు ప్రబలే ప్రమాదం పొంచి ఉంది.
చీకట్లో వీధులు: వీధి దీపాల నిర్వహణకు, కాలిపోయిన బల్బులు మార్చడానికి నిధులు లేవు. కరెంటు బిల్లులు చెల్లించకపోవడంతో కొన్నిచోట్ల విద్యుత్ సరఫరా నిలిపివేస్తున్నారు. దీంతో రాత్రి వేళల్లో ప్రజలు బయటకు రావాలంటేనే భయపడే పరిస్థితి నెలకొంది.
తాగునీటి సరఫరాకు అంతరాయం: మిషన్ భగీరథ నీరు పంపిణీ చేయడానికి అవసరమైన మోటార్ల మరమ్మతులు, పైపులైన్ల లీకేజీలను అరికట్టడానికి డబ్బులు లేక తాగునీటి సరఫరాలో తరచూ అంతరాయాలు ఏర్పడుతున్నాయి.
కార్మికులకు అందని జీతాలు: గ్రామాల్లో ప్రతిరోజూ చెత్తను సేకరించే పారిశుధ్య కార్మికులు, ట్రాక్టర్ డ్రైవర్లు, వాటర్ మెన్లకు నెలల తరబడి జీతాలు అందడం లేదు. చాలీచాలని జీతాలతో బతికే ఆ చిరుద్యోగులు కుటుంబాలను పోషించుకోలేక పస్తులుంటున్నారు.
3. అప్పుల ఊబిలో సర్పంచులు
ఈ నిధుల కొరత వల్ల అత్యంత దయనీయ స్థితిని ఎదుర్కొంటున్నది సర్పంచులే.
గ్రామంలో ఏ చిన్న సమస్య వచ్చినా ప్రజలు నేరుగా సర్పంచులనే నిలదీస్తారు.
ప్రభుత్వం నుంచి నిధులు రాక, ప్రజల ఆగ్రహాన్ని ఎదుర్కోలేక చాలామంది సర్పంచులు తమ సొంత డబ్బులు వెచ్చించో లేదా బయట అధిక వడ్డీలకు అప్పులు తెచ్చో పనులు చేయిస్తున్నారు.
నెలలు గడుస్తున్నా ప్రభుత్వం బిల్లులు మంజూరు చేయకపోవడంతో సర్పంచులు ఆర్థికంగా పూర్తిగా చితికిపోయి, అప్పుల ఊబిలో కూరుకుపోతున్నారు. గతంలో కొందరు సర్పంచులు ఆత్మహత్యలకు పాల్పడిన ఘటనలు కూడా ఈ సంక్షోభ తీవ్రతకు అద్దం పడుతున్నాయి.
ముగింపు – తక్షణ పరిష్కారం ఆవశ్యకత
గ్రామ పంచాయతీలు కేవలం ప్రభుత్వ పథకాలను అమలు చేసే సంస్థలు మాత్రమే కావు, అవి స్థానిక స్వపరిపాలనకు ప్రతీకలు. గ్రామాల్లో రోడ్లు ఊడ్చాలన్నా, చెత్త ఎత్తాలన్నా, మంచినీరు అందించాలన్నా నిధులే ప్రాణాధారం. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం వెంటనే స్పందించి, పెండింగ్లో ఉన్న సుమారు రూ. 2,979 కోట్ల మ్యాచింగ్ గ్రాంట్లను బేషరతుగా విడుదల చేయాలని సర్పంచులు, ప్రతిపక్ష నాయకులు డిమాండ్ చేస్తున్నారు. పరిస్థితి ఇలాగే కొనసాగితే గ్రామాల్లో పాలన పూర్తిగా స్తంభించిపోయి, ప్రజల నుంచి తీవ్ర వ్యతిరేకత, పెద్ద ఎత్తున ఆందోళనలు ఎదుర్కోక తప్పదని హెచ్చరిస్తున్నారు. పల్లెలు కన్నీరు పెడితే రాష్ట్రం ప్రగతి సాధించలేదన్న సత్యాన్ని ప్రభుత్వం గుర్తించాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది.
