Strait of Hormuz crisis హార్ముజ్ జలసంధి ఎఫెక్ట్: పెట్రోల్, ఎల్పీజీ (LPG) గ్యాస్ ధరలు పెరుగుతాయా? చమురు సంస్థల కీలక ప్రకటన!
YSR Praja News Telugu : ప్రస్తుతం అంతర్జాతీయ స్థాయిలో తీవ్ర చర్చనీయాంశంగా మారిన అంశం ‘హార్ముజ్ జలసంధి’ (Strait of Hormuz). మధ్యప్రాచ్య దేశాల్లో (Middle East) నెలకొన్న భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతల కారణంగా ఈ కీలకమైన సముద్ర మార్గంలో వాణిజ్య నౌకల రాకపోకలకు తీవ్ర అంతరాయం ఏర్పడింది. భద్రతా కారణాల దృష్ట్యా అనేక అంతర్జాతీయ షిప్పింగ్ సంస్థలు తమ నౌకల ప్రయాణాలను తాత్కాలికంగా నిలిపివేయడం లేదా దారి మళ్లించడం చేస్తున్నాయి. ఈ పరిణామం ప్రపంచ చమురు మార్కెట్లను ఒక్కసారిగా కుదిపేసింది. ముడి చమురు (Crude Oil) సరఫరా ఎక్కడ నిలిచిపోతుందోనన్న భయంతో అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో బ్రెంట్ క్రూడ్ (Brent Crude) ధరల్లో భారీ హెచ్చుతగ్గులు నమోదవుతున్నాయి. అయితే, ఈ ప్రపంచ పరిణామాల నేపథ్యంలో భారత్లో పెట్రోల్, డీజిల్, వంటగ్యాస్ (LPG) కొరత ఏర్పడుతుందేమోనని ఆందోళన చెందుతున్న ప్రజలకు భారతీయ చమురు సంస్థలు పెద్ద ఊరటనిచ్చాయి.
హార్ముజ్ జలసంధి ప్రాముఖ్యత ఏమిటి?
హార్ముజ్ జలసంధి అనేది పెర్షియన్ గల్ఫ్ మరియు గల్ఫ్ ఆఫ్ ఒమన్ లను కలిపే ఒక సన్నని సముద్ర మార్గం. ఇరాన్, ఒమన్ దేశాల మధ్య ఉండే ఈ మార్గం ద్వారానే ప్రపంచంలోని దాదాపు 20 నుంచి 30 శాతం ముడి చమురు ఎగుమతులు జరుగుతాయి. సౌదీ అరేబియా, ఇరాక్, కువైట్, యూఏఈ (UAE) వంటి ప్రధాన చమురు ఉత్పత్తి దేశాలు తమ క్రూడ్ ఆయిల్ను ఆసియా, యూరప్, మరియు అమెరికా దేశాలకు తరలించడానికి ఇదే ప్రధాన మార్గం. ఈ మార్గంలో ఏ చిన్నపాటి అలజడి రేగినా, లేదా నౌకల రాకపోకలు నిలిచిపోయినా.. అది ప్రపంచ ఇంధన సరఫరా వ్యవస్థను ప్రత్యక్షంగా దెబ్బతీస్తుంది. సరిగ్గా ఇప్పుడు ఇదే జరుగుతుండటంతో ప్రపంచ దేశాలు అప్రమత్తమయ్యాయి.
భారతదేశంపై ప్రభావం – ఆందోళనలు ఎందుకు?
భారతదేశం తన దేశీయ ఇంధన అవసరాల కోసం ఏకంగా 80 శాతానికి పైగా దిగుమతుల పైనే ఆధారపడి ఉంది. మనం దిగుమతి చేసుకునే ముడి చమురులో సింహభాగం ఈ హార్ముజ్ జలసంధి గుండానే భారత తీరాలకు చేరుకుంటుంది. కాబట్టి, ఆ మార్గంలో నౌకల రాకపోకలు నిలిచిపోతే, భారత్కు చమురు సరఫరా ఆగిపోతుందని, ఫలితంగా పెట్రోల్, డీజిల్ రేట్లు ఆకాశాన్ని అంటుతాయని, ఎల్పీజీ గ్యాస్ సిలిండర్ల కొరత తీవ్రంగా ఉంటుందని సామాన్య ప్రజల్లో ఆందోళన మొదలైంది. సోషల్ మీడియాలో సైతం పలు వదంతులు వ్యాపించడంతో ప్రజలు పెట్రోల్ బంకుల వద్ద ముందుజాగ్రత్తగా ఇంధనం నింపుకునే పరిస్థితులు తలెత్తే ప్రమాదం ఏర్పడింది.
భరోసా ఇచ్చిన చమురు సంస్థలు – నో టెన్షన్!
దేశంలో పెరుగుతున్న ఆందోళనల నేపథ్యంలో ఇండియన్ ఆయిల్ కార్పొరేషన్ (IOCL), భారత్ పెట్రోలియం (BPCL), హిందుస్థాన్ పెట్రోలియం (HPCL) వంటి ప్రభుత్వ రంగ చమురు సంస్థలు వెంటనే స్పందించాయి. దేశంలో ఇంధన నిల్వలు పుష్కలంగా ఉన్నాయని, ఎవరూ ఎలాంటి ఆందోళనకు గురికావాల్సిన అవసరం లేదని స్పష్టం చేశాయి. హార్ముజ్ జలసంధిలో నెలకొన్న పరిణామాలను కేంద్ర చమురు, సహజ వాయువుల మంత్రిత్వ శాఖ నిశితంగా గమనిస్తోందని, అవసరమైన అన్ని ముందుస్తు చర్యలు తీసుకున్నామని అధికారులు వెల్లడించారు.
సరఫరా నిలకడగా ఉండటానికి ప్రధాన కారణాలు:
విస్తృతమైన సరఫరా మార్గాలు (Diversified Supply): ఒకప్పుడు భారత్ కేవలం గల్ఫ్ దేశాలపైనే ఆధారపడేది. కానీ ఇటీవల కాలంలో రష్యా నుంచి భారత్ భారీ ఎత్తున ముడి చమురును దిగుమతి చేసుకుంటోంది. రష్యా నుంచి వచ్చే చమురు వేరే సముద్ర మార్గాల ద్వారా వస్తుంది కాబట్టి హార్ముజ్ ఎఫెక్ట్ దానిపై పడదు.
వ్యూహాత్మక చమురు నిల్వలు (Strategic Petroleum Reserves): ఇలాంటి అత్యవసర పరిస్థితులను ఎదుర్కోవడానికే భారత ప్రభుత్వం విశాఖపట్నం, మంగళూరు, పాదూరు ప్రాంతాల్లో భారీ అండర్గ్రౌండ్ చమురు నిల్వ కేంద్రాలను (ISPRL) ఏర్పాటు చేసింది. ఈ నిల్వలు దేశానికి కొన్ని వారాల పాటు నిరంతరాయంగా ఇంధనాన్ని అందించగలవు.
దీర్ఘకాలిక ఒప్పందాలు (Long-term Contracts): చమురు సంస్థలు గల్ఫ్ దేశాలతో కేవలం స్పాట్ మార్కెట్ (Spot Market) పై ఆధారపడకుండా దీర్ఘకాలిక ఒప్పందాలు చేసుకున్నాయి. దీనివల్ల ధరల్లో హెచ్చుతగ్గులు వచ్చినా తక్షణమే భారత మార్కెట్ పై ఆ భారం పడదు.
ఎల్పీజీ (LPG) గ్యాస్ కొరత లేదు..
గృహ అవసరాలకు ఉపయోగించే వంట గ్యాస్ (LPG) సరఫరా కూడా పూర్తి స్థాయిలో నిలకడగా ఉందని సంస్థలు తెలిపాయి. ఉజ్వల యోజన లబ్ధిదారులకు, సాధారణ వినియోగదారులకు గ్యాస్ సిలిండర్ల పంపిణీలో ఎలాంటి జాప్యం ఉండదని, గోదాముల్లో మరియు ప్లాంట్లలో తగినంత బఫర్ స్టాక్ (Buffer Stock) మెయింటైన్ చేస్తున్నామని గ్యాస్ ఏజెన్సీల ప్రతినిధులు వివరించారు.
ముగింపు:
అంతర్జాతీయంగా భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు చమురు మార్కెట్ను భయపెడుతున్నప్పటికీ, ముందస్తు ప్రణాళికలు మరియు సరైన వ్యూహాల కారణంగా భారతదేశం ప్రస్తుతం సురక్షితమైన స్థితిలోనే ఉంది. హార్ముజ్ జలసంధి వ్యవహారం ప్రపంచ దేశాలను టెన్షన్ పెడుతున్నా, మన దేశీయ మార్కెట్లో పెట్రోల్, డీజిల్, ఎల్పీజీ సరఫరా నిరంతరాయంగా కొనసాగుతోంది. కాబట్టి ప్రజలు వదంతులు నమ్మి పానిక్ బయింగ్ (Panic Buying) అనగా భయంతో ఇంధనాన్ని ఎక్కువగా నిల్వ చేసుకోవాల్సిన అవసరం లేదని ప్రభుత్వం మరియు చమురు సంస్థలు స్పష్టం చేశాయి.
