మోదీ సర్కార్కు బిగ్ షాక్: లోక్సభలో వీగిపోయిన ‘మహిళా రిజర్వేషన్ బిల్లు’.. కారణం ఇదే!
YSR Praja News Telugu : భారత రాజకీయ ముఖచిత్రాన్ని మార్చేస్తుందని భావించిన అత్యంత కీలకమైన ‘మహిళా రిజర్వేషన్, నియోజకవర్గాల పునర్విభజన (డీలిమిటేషన్) బిల్లు-2026’ (131వ రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లు)కు లోక్సభలో అనూహ్య పరాభవం ఎదురైంది. కేంద్రంలోని ఎన్డీఏ ప్రభుత్వం ఎంతో ప్రతిష్టాత్మకంగా ప్రవేశపెట్టిన ఈ బిల్లు, సభలో తగిన మద్దతు దక్కించుకోలేక వీగిపోయింది. మూడవసారి అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత ఎన్డీఏ ప్రభుత్వానికి చట్టసభల్లో ఎదురైన అత్యంత భారీ షాక్ ఇదేనని రాజకీయ విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. అసలు ఈ బిల్లు ఎందుకు వీగిపోయింది? ప్రతిపక్షాల అభ్యంతరాలు ఏమిటి? దక్షిణాది రాష్ట్రాల ఆందోళనలు ఏమిటో ఈ కథనంలో వివరంగా తెలుసుకుందాం.
ఓటింగ్ లెక్కలు: ఎక్కడ తేడా కొట్టింది?
ఈ బిల్లు రాజ్యాంగ సవరణకు సంబంధించినది కావడంతో, దీని ఆమోదానికి సాధారణ మెజారిటీ సరిపోదు. సభకు హాజరై ఓటింగ్ లో పాల్గొన్న సభ్యుల్లో కనీసం మూడింట రెండొంతుల (2/3rd) మంది మద్దతు తెలపాలి.
లోక్సభలో జరిగిన సుదీర్ఘ చర్చ అనంతరం స్పీకర్ ఓటింగ్ నిర్వహించారు. ఈ బిల్లుకు అనుకూలంగా (ప్రభుత్వానికి మద్దతుగా) 278 ఓట్లు రాగా, వ్యతిరేకంగా (ప్రతిపక్షాలు) 211 మంది ఎంపీలు ఓటు వేశారు. అంటే, బిల్లు ఆమోదం పొందడానికి ఎన్డీఏ కూటమికి సుమారు 360కి పైగా ఓట్లు అవసరం కాగా, ఆ సంఖ్యాబలాన్ని కూడగట్టడంలో అధికార పక్షం పూర్తిగా విఫలమైంది. మిత్రపక్షాలు అండగా నిలిచినా, ప్రతిపక్షాలన్నీ ఏకతాటిపైకి వచ్చి వ్యతిరేకించడంతో బిల్లుకు చుక్కెదురైంది.
అసలు వివాదం ఎక్కడంటే? ‘డీలిమిటేషన్’ అనే కొర్రీ!
మహిళలకు చట్టసభల్లో (లోక్సభ, రాష్ట్రాల అసెంబ్లీల్లో) 33 శాతం రిజర్వేషన్లు కల్పించాలనే ప్రధాన ఉద్దేశాన్ని ప్రతిపక్షాలు సైతం స్వాగతించాయి. కానీ, ఈ రిజర్వేషన్ల అమలును ‘నియోజకవర్గాల పునర్విభజన’ (Delimitation) ప్రక్రియకు ముడిపెట్టడమే అసలు వివాదానికి దారి తీసింది.
ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన బిల్లు ప్రకారం.. 2011 జనాభా లెక్కల ఆధారంగా దేశవ్యాప్తంగా నియోజకవర్గాల పునర్విభజన చేపట్టి, 2029 నాటికి లోక్సభ స్థానాలను ప్రస్తుతమున్న 543 నుంచి ఏకంగా 850కి పెంచాలని ప్రతిపాదించారు. ఆ పెరిగిన సీట్లలో మాత్రమే మహిళలకు 33% రిజర్వేషన్లు అమలు చేస్తామని కేంద్రం అందులో పొందుపరిచింది. మహిళా బిల్లు ముసుగులో కేంద్రం డీలిమిటేషన్ను తెరపైకి తీసుకురావడాన్ని ప్రతిపక్షాలు తీవ్రంగా తప్పుబట్టాయి.
దక్షిణాది రాష్ట్రాల ఆందోళన (తెలంగాణ, ఏపీకి నష్టమేనా?)
ఈ బిల్లుపై అత్యంత తీవ్రమైన అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేసింది దక్షిణాది రాష్ట్రాలే. ముఖ్యంగా తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్, తమిళనాడు, కేరళ, కర్ణాటక రాష్ట్రాలకు చెందిన ఎంపీలు ఈ బిల్లును తీవ్రంగా వ్యతిరేకించారు.
దీనికి ప్రధాన కారణం “జనాభా నియంత్రణ”. గడచిన దశాబ్దాల్లో కేంద్ర ప్రభుత్వ పిలుపు మేరకు దక్షిణాది రాష్ట్రాలు జనాభాను సమర్థవంతంగా నియంత్రించాయి. కానీ ఉత్తరప్రదేశ్, బీహార్, రాజస్థాన్, మధ్యప్రదేశ్ వంటి ఉత్తరాది రాష్ట్రాల్లో జనాభా విపరీతంగా పెరిగింది. ఇప్పుడు 2011 జనాభా ప్రాతిపదికన సీట్లు పెంచితే.. మొత్తం 850 సీట్లలో అత్యధిక భాగం ఉత్తరాది రాష్ట్రాలకే వెళ్తాయి. అంటే పార్లమెంట్లో ఉత్తరాది ఆధిపత్యం పెరిగిపోయి, దక్షిణాది రాష్ట్రాల ప్రాతినిధ్యం మరియు వాయిస్ (Voice) పూర్తిగా పడిపోతుందని ప్రాంతీయ పార్టీలు, ప్రతిపక్షాలు ఆందోళన వ్యక్తం చేశాయి. జనాభాను కట్టడి చేసి దేశాభివృద్ధికి తోడ్పడినందుకు దక్షిణాదికి ‘శిక్ష’ వేస్తారా? అన్నది వారి ప్రధాన ప్రశ్న.
లోక్సభలో భీకర మాటల యుద్ధం
ఈ బిల్లుపై లోక్సభలో రెండు రోజుల పాటు అధికార, ప్రతిపక్ష సభ్యుల మధ్య మాటల తూటాలు పేలాయి.
అమిత్ షా (కేంద్ర హోంమంత్రి) వాదన:
ప్రతిపక్షాలు కావాలనే మహిళా రిజర్వేషన్లను అడ్డుకుంటున్నాయని, ఇది వారి మహిళా వ్యతిరేక (Anti-women) బుద్ధికి నిదర్శనమని షా తీవ్ర స్థాయిలో విమర్శించారు.
నియోజకవర్గాల పెంపులో దక్షిణాది రాష్ట్రాలకు అన్యాయం జరగదన్నారు. సభ స్థానాలు 850కి పెరిగినా, అందులో దక్షిణాది రాష్ట్రాల వాటా ప్రస్తుతమున్న 23.87 శాతంగానే స్థిరంగా ఉండేలా (Freeze) బిల్లులో ఒక నిబంధన పెట్టామని ఆయన వివరణ ఇచ్చారు.
నిష్పత్తి మారదు కాబట్టి, ఎవరికీ రాజకీయంగా నష్టం జరగదని ఆయన సభకు హామీ ఇచ్చారు.
రాహుల్ గాంధీ, ఇండియా (INDIA) కూటమి వాదన:
ప్రతిపక్ష నేత రాహుల్ గాంధీ, ఇతర కూటమి నేతలు హోంమంత్రి వాదనను తిప్పికొట్టారు.
కేంద్రం డీలిమిటేషన్ను ఒక ‘రాజకీయ ఆయుధం’గా వాడుకునేందుకు ప్రయత్నిస్తోందని ఆరోపించారు.
“మేము మహిళా రిజర్వేషన్లకు వ్యతిరేకం కాదు, మాకు ఈ డీలిమిటేషన్ అనే షరతు వద్దు. గతంలో తెచ్చిన మహిళా రిజర్వేషన్ చట్టాన్ని ఎలాంటి షరతులు లేకుండా, పాత నియోజకవర్గాల ఆధారంగానే తక్షణం అమలు చేయాలి” అని ఇండియా కూటమి పట్టుబట్టింది. కులగణన లేకుండా ఈ బిల్లు అసంపూర్ణమని వాదించింది.
తదుపరి పరిణామాలు ఎలా ఉండబోతున్నాయి?
లోక్సభలో బిల్లు వీగిపోవడంతో, ఎన్డీఏ ప్రభుత్వానికి ఇది రాజకీయంగా పెద్ద ఎదురుదెబ్బ. 2029 సార్వత్రిక ఎన్నికల నాటికి మహిళా రిజర్వేషన్లను అమలు చేసి, మహిళా ఓటు బ్యాంకును ఆకర్షించాలన్న కమలం పార్టీ వ్యూహానికి బ్రేకులు పడ్డాయి.
ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో ఈ బిల్లును పక్కనపెట్టి, పాత పద్ధతిలోనే ఎన్నికలకు వెళ్తారా? లేక ప్రతిపక్షాల డిమాండ్లకు తలొగ్గి డీలిమిటేషన్ అంశాన్ని పక్కనపెట్టి, కేవలం మహిళా రిజర్వేషన్లకు మాత్రమే సవరించిన బిల్లును మళ్లీ సభ ముందుకు తీసుకొస్తారా? అన్నది వేచి చూడాలి. ఏది ఏమైనా, దేశ భవిష్యత్తును నిర్ణయించే ఈ సున్నితమైన అంశంపై ఏకాభిప్రాయం సాధించడంలో విఫలమవడం రాజకీయంగా పెను ప్రకంపనలు సృష్టిస్తోంది. మున్ముందు దక్షిణాది వర్సెస్ ఉత్తరాది (North vs South) అనే చర్చ మరింత తీవ్రరూపం దాల్చే అవకాశం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది.
