YSR Praja News Telugu : గత కొంతకాలంగా అగ్రరాజ్యం అమెరికా మరియు ఇరాన్ దేశాల మధ్య నెలకొన్న తీవ్ర ఉద్రిక్తతలకు, యుద్ధ వాతావరణానికి ఎట్టకేలకు తెరపడింది. అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య చారిత్రాత్మక ‘శాంతి ఒప్పందం’ (Peace Deal) కుదిరినట్లు అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ అధికారికంగా ప్రకటించారు. ఈ ఒప్పందంలో భాగంగా, ఇరాన్ పోర్టులపై అమెరికా విధించిన కఠినమైన నౌకాదళ దిగ్బంధనాన్ని (Naval Blockade) తక్షణమే ఎత్తివేస్తున్నట్లు ఆయన కీలక ప్రకటన చేశారు. ఈ పరిణామంతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా చమురు మార్కెట్లకు, అంతర్జాతీయ వాణిజ్యానికి భారీ ఊరట లభించినట్లయింది.
ట్రంప్ ప్రకటన మరియు ప్రధాన అంశాలు
అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ తన సోషల్ మీడియా ప్లాట్ఫామ్ ‘ట్రూత్ సోషల్’ (Truth Social) ద్వారా ఈ ఒప్పందానికి సంబంధించిన కీలక వివరాలను వెల్లడించారు.
“ఇస్లామిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఇరాన్తో శాంతి ఒప్పందం పూర్తయింది. ఈ సందర్భంగా అందరికీ అభినందనలు! ఈ ఒప్పందంతో హోర్ముజ్ జలసంధిని (Strait of Hormuz) వాణిజ్య నౌకల కోసం ఎలాంటి టోల్ లేకుండా వెంటనే తెరుస్తున్నాము. అదే సమయంలో అమెరికా నౌకాదళం విధించిన దిగ్బంధనాన్ని కూడా పూర్తిగా తొలగిస్తున్నాము. ప్రపంచ దేశాల వాణిజ్య నౌకలు తమ ప్రయాణాన్ని ప్రారంభించవచ్చు, చమురు ప్రవాహాన్ని కొనసాగనివ్వండి.” అని ట్రంప్ తన పోస్ట్లో పేర్కొన్నారు.
శాంతి ఒప్పందంలోని ముఖ్యమైన నిర్ణయాలు
ఈ చారిత్రక ఒప్పందం ఇరు దేశాల మధ్య నెలకొన్న శత్రుత్వాన్ని తగ్గించడమే కాకుండా పలు కీలక నిర్ణయాలకు మార్గం సుగమం చేసింది:
నౌకాదళ దిగ్బంధనం ఎత్తివేత: ఇరాన్ తీరప్రాంతం మరియు రేవుల చుట్టూ అమెరికా విధించిన బ్లాకేడ్ (దిగ్బంధనం) తక్షణమే తొలగించబడుతుంది. దీని ద్వారా ఇరాన్ రేవుల్లోకి వాణిజ్య నౌకల రాకపోకలు స్వేచ్ఛగా సాగుతాయి.
హోర్ముజ్ జలసంధి పునఃప్రారంభం: ప్రపంచ చమురు సరఫరాలో అత్యంత కీలకమైన (దాదాపు 20% ప్రపంచ చమురు సరఫరా జరిగే) హోర్ముజ్ జలసంధి గుండా వాణిజ్య నౌకల రాకపోకలకు ఇరాన్ అనుమతి తెలపడానికి అంగీకరించింది.
సైనిక చర్యల నిలిపివేత: ఇరు దేశాలు అన్ని సరిహద్దులలో తమ సైనిక ఆపరేషన్లను, దాడులను తక్షణమే మరియు శాశ్వతంగా నిలిపివేయడానికి అంగీకారం తెలిపాయి.
స్తంభింపజేసిన ఆస్తుల విడుదల: ఇరాన్పై ఉన్న కొన్ని కఠినమైన ఆర్థిక ఆంక్షలను అమెరికా సడలించనుందని, ఇందులో భాగంగా విదేశాల్లో స్తంభింపజేసిన బిలియన్ డాలర్ల ఇరాన్ ఆస్తులను విడుదల చేసే అవకాశం ఉందని అంతర్జాతీయ మీడియా నివేదించింది.
మధ్యవర్తుల కీలక పాత్ర
ఈ సుదీర్ఘ ఘర్షణను ఆపడంలో మరియు ఒప్పందాన్ని కుదర్చడంలో పలు దేశాలు అత్యంత కీలకమైన మధ్యవర్తిత్వం వహించాయి. ముఖ్యంగా ఖతార్ దౌత్యవేత్తలు మరియు పాకిస్థాన్ ఈ చర్చల్లో ప్రధాన భూమిక పోషించాయి. పాకిస్థాన్ ప్రధానమంత్రి షెహబాజ్ షరీఫ్ ఈ శాంతి ఒప్పందాన్ని తొలుత ధృవీకరిస్తూ.. “అన్ని సరిహద్దుల్లో సైనిక చర్యలను శాశ్వతంగా నిలిపివేయడానికి ఇరు దేశాలు అంగీకరించాయి” అని ప్రకటించారు.
అధికారిక సంతకాలు మరియు తదుపరి చర్యలు
ఇరు దేశాల మధ్య కుదిరిన ఈ ప్రాథమిక ‘అవగాహన ఒప్పందం’ (MoU) పై జూన్ 19న స్విట్జర్లాండ్లో అధికారికంగా సంతకాలు జరగనున్నాయి. ఈ లోపు, మధ్యవర్తులు ఇరు వర్గాలతో సాంకేతిక స్థాయి చర్చలు (Technical talks) నిర్వహించి, ఒప్పందంలోని విధివిధానాలు, ఆంక్షల సడలింపు తదితర అంశాలను ఖరారు చేయనున్నారు. ఇరాన్ అణు కార్యక్రమంపై కూడా మరింత స్పష్టత వచ్చే అవకాశం ఉంది.
ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై సానుకూల ప్రభావం
గత మూడు నెలలుగా అమెరికా – ఇరాన్ మధ్య జరిగిన ఘర్షణల వల్ల ప్రపంచవ్యాప్తంగా చమురు ధరలు అమాంతం పెరిగాయి. రవాణా వ్యయాలు పెరగడంతో ద్రవ్యోల్బణం కూడా తీవ్రమైంది. ఇప్పుడు ఈ ఒప్పందం ద్వారా హోర్ముజ్ జలసంధి తెరుచుకోవడం మరియు దిగ్బంధనం ముగియడంతో గ్లోబల్ ఆయిల్ మార్కెట్లకు అతిపెద్ద రిలీఫ్ లభించింది. అంతర్జాతీయంగా ముడిచమురు సరఫరా తిరిగి సాధారణ స్థితికి చేరుకుంటుందని, తద్వారా ఇంధన ధరలు దిగివస్తాయని ఆర్థిక విశ్లేషకులు ఆశాభావం వ్యక్తం చేస్తున్నారు. యావత్ ప్రపంచ శాంతికి, స్థిరమైన వాణిజ్యానికి ఈ ఒప్పందం ఒక చారిత్రక మైలురాయిగా నిలవనుంది
