YSR Praja News Telugu : ప్రపంచం ఇంకా కరోనా మహమ్మారి మిగిల్చిన చేదు జ్ఞాపకాల నుంచి పూర్తిగా కోలుకోకముందే, మరో వైరస్ పేరు వింటేనే ప్రజలు ఉలిక్కిపడుతున్నారు. తాజాగా “హంతా వైరస్” (Hantavirus) ప్రపంచవ్యాప్తంగా సంచలనంగా మారింది. ముఖ్యంగా వాణిజ్య నౌకల్లో (షిప్స్) ఈ వైరస్ కలకలం రేపడం తీవ్ర ఆందోళనకు గురిచేస్తోంది. నౌకలోని సిబ్బందికి ఈ వైరస్ సోకిందన్న వార్తలతో ఒక్కసారిగా ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థలు, సముద్రయాన వర్గాలు అప్రమత్తమయ్యారు.
అసలు ఈ హంతా వైరస్ అంటే ఏమిటి? నౌకలోనే ఇది ఎందుకు ప్రబలింది? దీని లక్షణాలు, నివారణా చర్యలు ఏమిటో ఇక్కడ వివరంగా తెలుసుకుందాం.
హంతా వైరస్ అంటే ఏమిటి?
హంతా వైరస్ అనేది కొత్తగా పుట్టుకొచ్చిన వైరస్ ఏమీ కాదు. ఇది దశాబ్దాలుగా ఉనికిలో ఉన్నదే. ఈ వైరస్ ప్రధానంగా ఎలుకలు, చిట్టెలుకల (Rodents) ద్వారా వ్యాపిస్తుంది. 1950వ దశకంలో దక్షిణ కొరియాలోని “హంటాన్” (Hantan) నదీ తీర ప్రాంతంలో ఈ వైరస్ బారిన పడి వేలాది మంది సైనికులు తీవ్ర అస్వస్థతకు గురయ్యారు. ఆ నది పేరు మీదుగానే దీనికి “హంతా వైరస్” అని పేరు పెట్టారు.
కరోనా, ఫ్లూ లాంటి వైరస్ల మాదిరిగా ఇది గాలి ద్వారా ఒక మనిషి నుంచి మరో మనిషికి నేరుగా వ్యాపించదు. కానీ, ఈ వైరస్ సోకినప్పుడు ప్రాణాపాయ స్థితికి చేరే అవకాశాలు (Mortality rate) చాలా ఎక్కువగా ఉంటాయి.
నౌకలో (షిప్) వైరస్ కలకలం – అసలేం జరిగింది?
తాజాగా ఒక భారీ కార్గో షిప్లో (సరుకు రవాణా నౌక) ఈ హంతా వైరస్ వెలుగుచూడటం సంచలనంగా మారింది. నౌకల్లో ఈ వైరస్ వ్యాపించడానికి బలమైన కారణాలు ఉన్నాయి:
ఎలుకల నివాసానికి అనుకూలం: కార్గో నౌకల్లో టన్నుల కొద్దీ ఆహార ధాన్యాలు, ఇతర సరుకులు రవాణా అవుతుంటాయి. ఈ సరుకుల మధ్య ఎలుకలు చేరి, వేగంగా వృద్ధి చెందుతాయి.
గాలి వెలుతురు లేకపోవడం: నౌకల కింది భాగంలో ఉండే కార్గో హోల్డ్స్లో (సరుకులు నిల్వ ఉంచే ప్రదేశం) గాలి, వెలుతురు సరిగ్గా ఆడవు. అలాంటి మూసివున్న ప్రదేశాల్లో ఎలుకల మలమూత్రాలు ఎండిపోయి, ధూళి రూపంలో గాలిలో కలుస్తాయి.
సిబ్బందికి ముప్పు: నౌకలోని సిబ్బంది ఆ గదుల్లోకి వెళ్లి సరుకులను తనిఖీ చేసినప్పుడు లేదా శుభ్రం చేసినప్పుడు, వైరస్తో కూడిన ఆ ధూళిని పీల్చడం వల్ల నేరుగా వారి ఊపిరితిత్తుల్లోకి వైరస్ చేరుతుంది.
సముద్రయానంలో సవాళ్లు: నౌక నడిసముద్రంలో ఉన్నప్పుడు ఎవరికైనా తీవ్రమైన అస్వస్థత వస్తే, వెంటనే మెరుగైన వైద్యం అందించడం కష్టం. అందుకే నౌకలో వైరస్ వ్యాప్తి అనేది భయాందోళనలు సృష్టిస్తుంది.
ఈ వైరస్ ఎలా వ్యాపిస్తుంది?
హంతా వైరస్ మనుషులకు ఎలా సోకుతుందనే దానిపై స్పష్టమైన అవగాహన ఉండటం ముఖ్యం:
గాలి ద్వారా (Airborne Transmission): వైరస్ సోకిన ఎలుకల లాలాజలం, మూత్రం, మలం ఎండిపోయి గాలిలో సూక్ష్మ కణాలుగా మారతాయి. ఆ గాలిని పీల్చినప్పుడు మనుషులకు వ్యాపిస్తుంది.
ప్రత్యక్ష స్పర్శ: ఎలుకల మూత్రం, మలం ఉన్న ప్రదేశాలను చేతులతో తాకి, ఆ చేతులను ముక్కు, కళ్లు, లేదా నోటి దగ్గర పెట్టుకోవడం వల్ల వైరస్ శరీరంలోకి ప్రవేశిస్తుంది.
ఎలుకలు కరవడం: ఇది చాలా అరుదుగా జరిగినప్పటికీ, వైరస్ ఉన్న ఎలుక కరిచినప్పుడు కూడా ఇది వ్యాపించే ప్రమాదం ఉంది.
కలుషితమైన ఆహారం: ఎలుకలు తిరిగిన ప్రదేశాల్లో ఉంచిన ఆహారం, నీరు తీసుకోవడం వల్ల కూడా ముప్పు ఉంటుంది.
(గమనిక: అరుదైన ‘ఆండీస్’ రకం హంతా వైరస్ మినహా, సాధారణంగా ఇది ఒక మనిషి నుంచి మరో మనిషికి వ్యాపించదు.)
హంతా వైరస్ ప్రధాన లక్షణాలు
హంతా వైరస్ శరీరంలోకి ప్రవేశించిన 1 నుంచి 8 వారాల వ్యవధిలో లక్షణాలు బయటపడతాయి. దీని లక్షణాలను రెండు దశలుగా వర్గీకరించవచ్చు.
తొలిదశ లక్షణాలు:
తీవ్రమైన జ్వరం, చలి.
కండరాల నొప్పులు (ముఖ్యంగా తొడలు, వీపు, భుజాల వద్ద).
విపరీతమైన అలసట, నీరసం.
తలనొప్పి, కళ్లు తిరగడం.
వాంతులు, విరేచనాలు, కడుపు నొప్పి.
రెండవ దశ లక్షణాలు (తీవ్రమైన పరిస్థితి):
వ్యాధి ముదిరేకొద్దీ ఇది “హంటావైరస్ పల్మనరీ సిండ్రోమ్” (HPS) కి దారితీస్తుంది. ఇది చాలా ప్రమాదకరమైన దశ.
ఊపిరితిత్తుల్లో ద్రవాలు చేరడం (Fluid build-up).
శ్వాస తీసుకోవడంలో తీవ్ర ఇబ్బంది.
ఛాతీలో భరించలేని నొప్పి.
ఆక్సిజన్ స్థాయిలు పడిపోయి కోమాలోకి వెళ్లడం లేదా ప్రాణాలు కోల్పోవడం జరగొచ్చు.
నివారణా చర్యలు – తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు
హంతా వైరస్కు ప్రత్యేకమైన చికిత్స, యాంటీ-వైరల్ డ్రగ్స్ లేదా వ్యాక్సిన్ ఇప్పటివరకు అందుబాటులో లేవు. ఐసీయూలో ఉంచి ఆక్సిజన్ థెరపీ ద్వారా ప్రాణవాయువును అందించడమే ప్రస్తుతం ఉన్న ప్రధాన చికిత్స. కాబట్టి “నివారణే ఏకైక మార్గం”.
నౌకలు, పోర్టులలో తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు:
పెస్ట్ కంట్రోల్: నౌకల్లోకి సరుకులు ఎక్కించే ముందే పెస్ట్ కంట్రోల్ (ఎలుకల నిర్మూలన) చర్యలు కఠినంగా అమలు చేయాలి.
మాస్క్ల వినియోగం: మూసివున్న కార్గో గదుల్లోకి వెళ్లేటప్పుడు సిబ్బంది తప్పనిసరిగా N95 లేదా రెస్పిరేటర్ మాస్కులు, గ్లౌజులు ధరించాలి.
వెంటిలేషన్: గదులను తెరిచిన వెంటనే లోపలికి వెళ్లకుండా, కొంతసేపు గాలి బాగా ఆడేలా తలుపులు తెరిచి ఉంచాలి.
సాధారణ ప్రజలు తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు:
ఇళ్లలో, గోదాముల్లో ఎలుకలు లేకుండా చూసుకోవాలి. ఎలుకల బోన్లు, ట్రాప్స్ ఉపయోగించాలి.
ఎలుకల మలమూత్రాలు కనిపించిన ప్రదేశాలను నేరుగా చీపురుతో ఊడ్చకూడదు. అలా చేస్తే వైరస్ గాలిలో కలుస్తుంది. బ్లీచింగ్ లేదా డిస్ఇన్ఫెక్టెంట్ ద్రావణాన్ని చల్లి, తడిగుడ్డతో జాగ్రత్తగా శుభ్రం చేయాలి.
ఆహార పదార్థాలను గాలి చొరబడని డబ్బాల్లో సురక్షితంగా నిల్వ చేసుకోవాలి.
పాత గదులు, స్టోర్ రూమ్లు శుభ్రం చేసేటప్పుడు మాస్క్, గ్లౌజులు తప్పనిసరి.
ముగింపు
హంతా వైరస్ ప్రాణాంతకమైనదే అయినప్పటికీ, ఇది కరోనా వైరస్ లాగా గాలి ద్వారా ఒకరి నుంచి మరొకరికి వేగంగా వ్యాపించే మహమ్మారి (Pandemic) కాదు. కాబట్టి ప్రజలు అనవసరంగా భయాందోళనలకు గురికావాల్సిన అవసరం లేదు. నౌకల్లో లేదా పరిమిత ప్రదేశాల్లో ఎలుకల సంచారం ఎక్కువగా ఉన్నచోట మాత్రమే దీని ప్రమాదం పొంచి ఉంటుంది. వ్యక్తిగత పరిశుభ్రత, పరిసరాల పరిశుభ్రత పాటించడం ద్వారా ఈ వైరస్ను సులభంగానే అరికట్టవచ్చు. జాగ్రత్తగా ఉందాం.. సురక్షితంగా ఉందాం!
