YSR Praja News Telugu : ప్రపంచ చరిత్రలో ఆయుధం పట్టకుండా, కేవలం ‘సత్యం’, ‘అహింస’ అనే రెండు ఆయుధాలతో ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద సామ్రాజ్యాన్ని గడగడలాడించిన మహోన్నత నాయకుడు మోహన్‌దాస్ కరమ్‌చంద్ గాంధీ. భారత జాతిపితగా నిలిచిన గాంధీజీ జయంతిని పురస్కరించుకుని ప్రతి సంవత్సరం అక్టోబర్ 2న దేశవ్యాప్తంగా ‘గాంధీ జయంతి’ వేడుకలను అత్యంత వైభవంగా జరుపుకుంటారు. ఐక్యరాజ్యసమితి ఈ రోజును ‘అంతర్జాతీయ అహింసా దినోత్సవం’గా గుర్తించడం గాంధీజీ సిద్ధాంతాలకు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న ఆమోదానికి ప్రత్యక్ష నిదర్శనం. ఒక సామాన్యమైన మానవుడి నుంచి ‘మహాత్ముడు’గా ఎదిగిన ఆయన జీవిత విశేషాలు, ఉద్యమ ప్రస్థానం మరియు దేశ స్వాతంత్య్రం కోసం ఆయన నడిపిన తీరుపై ప్రత్యేక కథనం.
తొలి జీవితం – దక్షిణాఫ్రికాలో సత్యాగ్రహ జన్మస్థలం
1869 అక్టోబర్ 2న గుజరాత్లోని పోర్‌బందర్‌లో జన్మించిన గాంధీజీ, బ్రిటన్‌లో న్యాయశాస్త్రం (బార్-ఎట్-లా) పూర్తి చేశారు. న్యాయవాదిగా తన వృత్తిని ప్రారంభించడానికి 1893లో దక్షిణాఫ్రికా వెళ్లిన ఆయన జీవితంలో అక్కడ చోటుచేసుకున్న సంఘటనలు ఊహించని మలుపు తిప్పాయి. పీటర్‌మారిట్జ్‌బర్గ్ రైల్వే స్టేషన్‌లో నల్లజాతీయుడు, ఆసియావాసి అనే నెపంతో ప్రథమ శ్రేణి భోగీ నుంచి బయటకు నెట్టివేసిన అవమానం ఆయనలో నిరసన జ్వాలను రగిల్చింది.
అక్కడ భారతీయులు మరియు నల్లజాతీయులపై జరుగుతున్న వర్ణవివక్షకు వ్యతిరేకంగా గాంధీజీ తొలిసారిగా గళమెత్తారు. అక్కడ ఆయన రూపకల్పన చేసిన ‘సత్యాగ్రహం’ (సత్యం మరియు అహింసల ద్వారా హక్కులను సాధించడం) అనే ఉద్యమ మార్గం తదనంతర కాలంలో భారతదేశ స్వాతంత్య్ర ఉద్యమానికి ప్రధాన ఆయుధంగా మారింది.
భారత స్వాతంత్య్ర సంగ్రామంలోకి గాంధీ ప్రవేశం
1915లో భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చిన గాంధీజీ, గోపాలకృష్ణ గోఖలేను తన రాజకీయ గురువుగా స్వీకరించారు. భారతదేశ మూలాలను అర్థం చేసుకోవడానికి దేశమంతటా పర్యటించి, సామాన్య ప్రజల పేదరికం, బ్రిటిష్ వారి దౌర్జన్యాలను దగ్గరుండి పరిశీలించారు.
1917లో బీహార్‌లోని ‘చంపారన్’ నీలిమందు రైతులకు మద్దతుగా, 1918లో గుజరాత్లోని ‘ఖేడా’ రైతుల పన్నుల రద్దు కోసం ఆయన జరిపిన పోరాటాలతో భారత రాజకీయాల్లో గాంధీజీ శకం ప్రారంభమైంది. రైతులకు న్యాయం చేకూర్చడంలో గాంధీజీ అనుసరించిన శాంతియుత మార్గం బ్రిటిష్ ప్రభుత్వాన్ని దిగివచ్చేలా చేసింది.
భారత్‌ను కదిలించిన ప్రధాన ఉద్యమాలు
గాంధీజీ నాయకత్వంలో నడిచిన ప్రధాన ఉద్యమాలు భారత స్వాతంత్య్ర సంగ్రామ దిశను పూర్తిగా మార్చివేశాయి:
అసహాయోద్యమం (1920-1922): జలియన్‌వాలాబాగ్ దారణకాండ మరియు రౌలట్ చట్టానికి నిరసనగా గాంధీజీ ఈ ఉద్యమానికి పిలుపునిచ్చారు. ప్రభుత్వ పాఠశాలలు, కోర్టులు, విదేశీ వస్తువులను బహిష్కరిస్తూ లక్షలాది మంది ప్రజలు రోడ్లపైకి వచ్చారు. స్వదేశీ వస్తువుల వాడకం, రాట్నంపై నూలు వడకడం ఈ ఉద్యమంలో అంతర్భాగమయ్యాయి.
ఉప్పు సత్యాగ్రహం – దండి మార్చ్ (1930): బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం ఉప్పుపై వేసిన అన్యాయమైన పన్నును నిరసిస్తూ గాంధీజీ సబర్మతి ఆశ్రమం నుంచి దండి తీరం వరకు 240 మైళ్ల సుదీర్ఘ పాదయాత్ర చేశారు. తీరప్రాంతంలో స్వయంగా ఉప్పును తయారు చేసి బ్రిటిష్ చట్టాలను ఉల్లంఘించారు. ఈ సత్యాగ్రహం దేశవ్యాప్తంగా అపూర్వ స్పందనను పొందింది.
క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం (1942): రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ కాలంలో బ్రిటిష్ పాలకులు భారత్‌ను వెంటనే వదిలి వెళ్లాలని గాంధీజీ “క్విట్ ఇండియా” పిలుపునిచ్చారు. ఈ సందర్భంగా ఆయన ఇచ్చిన “చేయండి లేదా చావండి” (Do or Die) నినాదం దేశప్రజల్లో స్వాతంత్య్ర కాంక్షను తీవ్రతరం చేసింది.
గాంధేయ విధానాలు – సామాజిక విప్లవం
గాంధీజీ పోరాటం కేవలం బ్రిటిష్ వారిని దేశం నుంచి వెళ్లగొట్టడానికే పరిమితం కాలేదు. సమాజంలోని అనేక రుగ్మతలను తొలగించడానికి ఆయన నిరంతరం కృషి చేశారు:
సత్యం మరియు అహింస: ఎంతటి క్రూరమైన శత్రువునైనా ప్రేమ, శాంతి, అహింసలతో జయించవచ్చని ఆయన ఆచరణలో చూపారు.
అస్పృశ్యతా నివారణ: సమాజంలో వెనుకబడిన, తొక్కిపెట్టబడిన వర్గాలను ‘హరిజనులు’ (దేవుని పిల్లలు) అని సంబోధిస్తూ, కుల వివక్షకు వ్యతిరేకంగా పోరాడారు.
గ్రామ స్వరాజ్యం & స్వదేశీ: భారతదేశం నిజమైన అభివృద్ధి దాని గ్రామాల్లోనే ఉందని నమ్మారు. ప్రతి గ్రామం స్వయం సమృద్ధి సాధించాలని, స్వదేశీ ఉత్పత్తులను మాత్రమే వాడాలని పిలుపునిచ్చారు.
మహిళా సాధికారత: ఇంటికే పరిమితమైన మహిళలను స్వాతంత్య్ర పోరాటంలోకి తీసుకువచ్చి, వారికి సమాజంలో సమాన స్థానం కల్పించారు.
నేటి ప్రపంచానికి గాంధీజీ సందేశం
గాంధీజీ జీవితం నిరాడంబరతకు, ఆత్మనిగ్రహానికి ప్రతీక. “నా జీవితమే నా సందేశం” అని ప్రకటించిన ఆయన, తాను చెప్పిన ప్రతి మాటనూ స్వయంగా ఆచరించి చూపారు. ప్రముఖ శాస్త్రవేత్త ఆల్బర్ట్ ఐన్‌స్టీన్ అన్నట్లు — “రక్తం, మాంసాలతో కూడిన ఇటువంటి ఒక వ్యక్తి ఈ భూమిపై నడిచాడంటే రాబోయే తరాలు నమ్మడం కష్టం” అనేది అక్షరసత్యం. ఆయన చూపిన అహింసా మార్గం మార్టిన్ లూథర్ కింగ్ జూనియర్, నెల్సన్ మండేలా వంటి ప్రపంచ నాయకులకు సైతం మార్గదర్శకంగా నిలిచింది.
- నేటి తీవ్రవాదం, హింస, అసహనం నిండిన ప్రపంచంలో గాంధీజీ మార్గం మరింత ఆవశ్యకమైంది. విభేదాలను చర్చలు, శాంతియుత మార్గాల ద్వారా పరిష్కరించుకోవడమే గాంధేయవాదం నేర్పే ప్రధాన పాఠం. ఈ గాంధీ జయంతి సందర్భంగా ఆయన ఆశయాలను స్మరించుకోవడమే కాకుండా, సత్యం, అహింస, పరమత సహనం, పర్యావరణ పరిరక్షణ వంటి ఆయన సిద్ధాంతాలను మన నిత్య జీవితంలో ఆచరించడమే ఆ మహాత్ముడికి మనం ఇచ్చే నిజమైన నివాళి.
